Tanzimat Dönemi Edebiyatında İlk Gazeteler

Sponsorlu Bağlantılar

Türk edebiyatında gazete, Batı’yla ilişkilerin güçlendiği Tanzimat dönemiyle birlikte başlamıştır. Tanzimatçılar, halkı aydınlatmak ve onlara yol göstermek amacıyla gazete çıkarmışlardır. Gazetelerin yayımlanmaya başlaması makale, roman, hikâye, tiyatro gibi türlerin edebiyatımıza girmesinin önünü açmıştır.

Tanzimat sanatçıları, bu halkı eğitebilmek ve halka yeni oluşturulan bu edebiyatı tanıtabilmek için onlara ulaşabilecekleri en kısa yol olan “gazeteyi” kullanmışlardır.

Tanzimat edebiyatının oluşmasında önemli bir yere sahip olan Ali Suavi gazetenin önemini: “Anlıyor musunuz, gazete ne güzel mekteptir ve orada okuyanlar nasıl da uyanıyorlar!” sözleriyle açıklamıştır.

Dünya’nın hiçbir yerinde gazetecilik bizdekine benzer bir rol üstlenmemiştir. Başka kültürlerde gazete, düşüncenin geniş bir şekilde topluma yayılması için bir araçtır. Bizde ise bütün işaretler oradan gelir. Bu yönüyle de gazete Tanzimat edebiyatında önemli bir role sahiptir. O dönemde gazeteler, günlük olmasa da haftalık olarak yayımlanıyordu. Böylelikle Tanzimat sanatçıları hem halka en kısa yoldan hem de en çabuk şekilde ulaşabiliyorlardı. Gazete geniş kitlelere ulaşıyor, böylece hedefledikleri “halka ulaşma” amaçlarını gerçekleştirebiliyorlardı. Aynı zamanda gazete edebiyatımıza yeni giren edebî türleri tanıtmak için de önemli bir araçtı. Bu dönemde yazılmış birçok roman, tiyatro ve şiir gazetelerle geniş halk kitlelerine ulaştırılmıştır.

Tanzimat sanatçıları için gazete her şeyden önce kamu meselesidir. Onlara göre gazete, sadece halk için bir şeyler söylenen bir yer değil, aynı zamanda halkın duygu ve düşüncelerini, istek ve arzularını dile getiren bir kürsüdür.

  • Takvim-i Vekayi ilk resmi gazete olarak 1831’de çıkarılır. Ayrıca Bkz. Takvim-i Vekayi Gazetesi
  • Ceride-i Havadis yarı resmi (yarı özel) İngiliz Churchill tarafından 1840’ta çıkarılır. Ayrıca Bkz. Ceride-i Havadis Gazetesi
  • Tercüman-ı Ahval, ilk özel Türk gazetesi olarak 1860’ta Şinasi ve Agah Efendi ile birlikte çıkarılır. Ayrıca Bkz. Tercüman-ı Ahval Gazetesi
  • Tasvir-i Efkâr gazetesi, ikinci özel gazete olarak Şinasi tarafından 1862’de çıkarılır ve gazetenin başyazarlığına Namık Kemal getirilir. Ayrıca Bkz. Tasvir-i Efkar Gazetesi
  • Muhbir gazetesi 1866’da çıkarılır. Kurucusu Ali Suavi’dir. Ayrıca Bkz. Muhbir Gazetesi
  • İbret gazetesi 1870 yılında Ahmet Mithat Efendi tarafından çıkarılır. Ayrıca Bkz. İbret Gazetesi
  • Namık Kemal ile Ziya Paşa yurt dışında (Londra) çıkarılan ilk gazete olan Hürriyet‘i 1868’de yayımlamışlardır. Daha sonra Ziya Paşa, Cenevre’de tek başına çıkarmaya devam etmiştir.
  • Tercüman-ı Hakikat gazetesi, 1878’de Ahmet Mithat Efendi tarafından çıkarılır. Ayrıca Bkz. Tercüman-ı Hakikat Gazetesi
  • Basiret, Basiretçi Ali Efendi tarafından günlük ve siyasi olarak çıkarılmaya başlanan önemli bir gazetedir.
  • İttihad, Abdullah Kamil Beyefendi tarafından çıkarılmıştır.
  • Devir ve Bedir 1872 yılında Ahmet Mithat Efendi tarafından çıkarılmıştır.
  • Sabah 1876’da Şemsettin Sami tarafından çıkarılmıştır.
  • Tercüman-ı Şark ise 1878 yılında Şemsettin Sami tarafından çıkarılmıştır.


Hafıza teknikleriyle Edebiyat dersini kısa sürede öğrenin. Nasıl mı? Tıklayın!
Etiketler: , , , , , , ,

Sponsor Bağlantılar

36 YORUM VAR “Tanzimat Dönemi Edebiyatında İlk Gazeteler”

Aradığım bir şeydi, teşekkürler.

Teşekkürler yardımcı oldunuz.

Müslüm Can | 21 Eylül 2013 Saat 18:18

Teşekkürler çok iyi.

Çok teşekkürler güzel bir site.

Arkadaşlar çok güzel bir site yapmışsınız gerçekten çok teşekkür ederim çok işime yaradı.

Çok yararlı oldu. Emeği geçenlerin eline sağlık Allah razı olsun.

Teşekkürler.

Elinize sağlık gerçekten çok işime yaradı teşekkür ederim.

Çok güzel elleriniz dert görmesin.

Teşekkürler.

Harbiden güzelmiş.

Salih Arslan | 6 Kasım 2013 Saat 18:31

Sitenize çok teşekkür ediyorum, sınavım vardı çok yardımcı oldunuz bana çok teşekkür ederim.

Çok güzel yaralı bir site arkadaşlar lütfen değerini bilelim.

Tek kelimeyle muhteşem olmuş. Gerçekten kim hazırladıysa ellerine sağlık ;) İnşallah yarınki sınavımda bana yardımcı olur, teşekkürler ;)

Mükemmel :D

Site çok işime yaradı. Sınavdan iyi alırsam gelip alnınızdan öpeceğim :)

Teşekkür ederim çok işime yaradı :D

Abi çok iyi ya! :D

Süper olmuş.

Teşekkürler çok işime yaradı :)

Çok teşekkürler.

İyiydi sağolun.

Gerekli bilgiler temin edilmiş teşekkürler…

Arkadaşlar bu metinden bazı bölümleri maddeler halinde çıkartsam gazetenin özelliklerine girer mi?

Girer tabi niye girmesin. Takvim-i Vekayi, Hürriyet.. hepsi gazete sonuçta.

Furkan Erdoğmuş | 21 Aralık 2013 Saat 16:25

Fazla ayrıntıya girmemiş ama güzel.

Teşekkürler işe yaradı emeğinize sağlık.

Gülşah Nur | 5 Ocak 2014 Saat 09:04

Süper. Benim için önemli olan bilgiler var. Teşekkürler.

Çok işime yaradı aradığım tam da buydu teşekkürler.

Çok iyi hazırlanmış.

Çok iyi olmuş.

Çok güzel anladım.

Taha Akgün | 27 Mart 2014 Saat 13:24

Çok teşekkürler. Bu site gerçekten çok başarılı ve kaliteli bir site. Emeği geçen herkese teşekkür ederim.

Süper işime yaradı :-)

Allah razı olsun çok işime yaradı.

Süper çok işime yaradı :)

YORUM BIRAKIN:

İsim (Gerekli):
E-Mail (Yayınlanmayacak-Gerekli):
Yorumunuz: