Tanzimat Edebiyatında İlkler

tanzimat-edebiyatinda-ilkler

  • İlk çeviri roman: Yusuf Kâmil Paşa’nın Fenelon’dan çevirdiği “Telemak” adlı eserdir.
  • İlk yerli roman: Şemsettin Sami’nin “Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat” adlı eseridir.
  • İlk tarihi roman: Namık Kemal’in “Cezmi” adlı eseridir.
  • İlk edebi roman: Namık Kemal’in “İntibah” adlı eseridir.
  • İlk realist roman: Recaizade Mahmut Ekrem’in “Araba Sevdası” adlı eseridir.
  • İlk köy romanı: Nabizade Nazım’ın “Karabibik” adlı eseridir.
  • İlk natüralist roman: Nabizade Nazım’ın “Zehra” adlı eseridir.
  • İlk köy şiiri: Muallim Naci’nin “Köylü Kızların Şarkısı” adlı şiiridir.
  • İlk pastoral şiir: Abdülhak Hamit’in “Sahra” adlı şiiridir.
  • Kafiyesiz şiirin ilk yazarı: Abdülhak Hamit’in “Validem” adlı şiiridir.
  • Aruz ölçüsüyle yazılan ilk tiyatro eseri: Abdülhak Hamit Tarhan’ın “Eşber” adlı eseridir.
  • Hece ölçüsüyle yazılan ilk tiyatro eseri: Abdülhak Hamit Tarhan’ın “Nesteren” adlı eseridir.
  • İlk yerli tiyatro eseri: Şinasi’nin “Şair Evlenmesi” adlı yapıtıdır.
  • İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı: Ahmet Vefik Paşa’dır. (Fransız komedi sanatçısı Moliere’den çeviri ve uyarlamalar yapmıştır.)
  • Sahnelenen ilk tiyatro eseri: Namık Kemal’in “Vatan Yahut Silistre” adlı eseridir.
  • İlk resmi Türkçe gazete: Takvim-i Vakayi‘dir.
  • İlk yarı resmi gazete: Ceride-i Havadis‘tir.
  • İlk özel Türkçe gazete: Tercüman-ı Ahval‘dir. (Şinasi ve Agah Efendi tarafından çıkarılmıştır.)
  • İkinci özel Türk gazetesi: Tasvir-i Efkar‘dır. (Şinasi tek başına çıkarmıştır.)
  • Yurtdışında çıkarılan ilk Türk gazetesi: “Hürriyet” (Namık Kemal ve Ziya Paşa tarafından Londra’da çıkarılmıştır.)
  • İlk şiir çevirisi yapan şair: Şinasi’dir. (Tercüme-i Manzume)
  • İlk makale: Şinasi’nin “Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi”
  • Noktalama işaretlerini kullanan ilk yazar: Şinasi’dir. (Şair Evlenmesi)
  • İlk antoloji: Ziya Paşa’nın “Harabat” adlı eseridir.
  • İlk röportaj örneği: Ziya Paşa’nın “Rüya” adlı eseridir.
  • İlk edebi bilgiler kitabı: Recaizade Mahmut Ekrem’in “Talim-i Edebiyat” adlı eseridir.
  • İlk atasözleri kitabı: Şinasi’nin “Durub-i Emsal-ı Osmaniye” adlı sözlüğüdür.
  • İlk hikâye eseri: Ahmet Mithat Efendi’nin “Letâif-i Rivayat” adlı yapıtıdır.
  • İlk macera romanları: Ahmet Mithat’ın “Hasan Mellah ve Hüseyin Fellah” adlı romanlarıdır.
  • İlk polisiye roman: Ahmet Mithat’ın “Esrar-ı Cinayat” adlı eseridir.
  • Batılı anlamda ilk gezi kitabı: Ahmet Mithat’ın “Avrupa’da Bir Cevalan” adlı eseridir.
  • Batılı anlamda ilk öykü örnekleri: Samipaşazade Sezai’nin “Küçük Şeyler” adlı eseridir.
  • Batılı anlamda ilk eleştiri kitabı: Namık Kemal’in yazdığı “Tahrib-i Harabat”tır.
  • Batılı anlamda ilk anı kitabı: Namık Kemal’in yazdığı “Magosa Mektupları”dır.
  • Batılı anlamda ilk günlük: Direktör Ali Bey’in yazdığı “Seyahat Jurnali”
  • İlk mizah dergisi: Teodor Kasap’ın çıkardığı “Diyojen” adlı dergidir.
  • İlk dergi örneği: Münif Paşa’nın çıkardığı “Mecmua-ı Fünun”dur.

Tanzimat Edebiyatında İlkler İndir!

Bir Cevap Yazın