Ömer Seyfettin (1884-1920)

Sponsorlu Bağlantılar

Ömer Seyfettin

Ömer Seyfettin 1884 yılında Balıkesir’in Gönen ilçesinde doğmuştur. Türk edebiyatının önde gelen hikâye yazarlarından ve Milli Edebiyatın da kurucuları arasında yer alan sanatçı, babası gibi askerlik yapmış Balkan Savaşı sırasında Sırp ve Yunan cephelerinde savaşmıştır. Daha sonraki dönemde askerliği bırakıp tamamen edebiyata yönelen Ömer Seyfettin, o döneme kadar romanın gölgesinde kalan Türk kısa hikâyeciliğinin kurucu ismidir. Sanatçı 6 Mart 1920’de hayata gözlerini yummuştur.

Edebi Kişiliği

Türkçülük akımının da en önemli savunucusu olan sanatçı, Milli Edebiyatın dil anlayışı olan “Yeni Lisan” görüşünün de sahibi ve bu adı taşıyan makalenin yazarıdır. Hem sanatsal hem de öğretici metin türüne ait eserlerinde sade konuşma dilinin katı savunucularından biri olmuştur. Ömer Seyfettin Batı edebiyat ve kültürüyle de yakından ilgilenmiş; ama kendisinden önceki sanatçılar gibi kendi öz benliğini bırakarak tamamen Batı’ya yönelmemiştir.

Eserlerinde çocukluk anılarından ve askerlik hayatında yaşadıklarından yola çıkan Ömer Seyfettin, hikâyelerini Genç Kalemler ve Türk Yurdu dergilerinde yayımlamıştır. Sanatçı, eserlerinde serim, düğüm ve çözüm bölümlerine önem vererek Maupassant tarzı olay hikâyeciliğinin de edebiyatımızdaki en önemli temsilcisi olmuştur. Eserlerinde Türk insanının duygu ve düşüncelerini işleyen sanatçı, hikâyelerini halk geleneklerine veya tarihsel olaylara dayandırır.

Sanatçı hikâye türü dışında romanla da ilgilenmiş ve Efruz Bey adlı eserinde Batı kültürünü yanlış değerlendiren ve her döneme ayak uydurmaktan çekinmeyip aydın geçinen insanları işlemiştir. En yakın arkadaşı Ali Canip Yöntem, onun hayatını ve mizacını anlatan, en kuvvetli hikâyelerini içeren “Ömer Seyfettin ve Hayatı” adlı bir kitap yazmış ve bu kitap 1935 yılında yayımlanmıştır. Kısa bir süre sonra da bütün hikâyeleri bir kitap serisi halinde basılmıştır.

Kısaca özetleyecek olursak;

  • Mili Edebiyat akımının ve çağdaş Türk öykücülüğünün öncülerindendir.
  • “Genç Kalemler” dergisindeki yazılarıyla tanınmıştır.
  • Derginin ilk sayısında yayımladığı “Yeni Lisan” adlı makalesinde dil ve edebiyat ile ilgili görüşlerini açıklamıştır. Bu makaledeki görüşleri Milli Edebiyat akımının başlangıç bildirisi olarak kabul edilir.
  • Küçük hikâyeyi tamamen bağımsız bir tür haline getirmiştir. Türk edebiyatında hikâyeciliği meslek haline getirmiştir. Edebiyatımızda hikâye türünün gelişmesinde etkili olmuştur. 140 kadar hikâye yazmıştır.
  • Hikâyelerinin konularını çoğunlukla gerçek yaşamdan almıştır. Bu hikâyelerinde yapmak istediği şey, milli bilinci uyandırmaktır.
  • Toplumun aksak yönlerini mizah yoluyla eleştirmiştir. Batı hayranlığı içinde yozlaşmış züppe tipleri eleştirir.
  • Hikâyelerinin konularını çocukluk anılarından, halk geleneklerinden, tarihi olaylardan, menkıbe, efsane, kahramanlıklardan ve günlük yaşamdan almıştır. “Kaşağı, İlk Namaz, And, Falaka” çocukluk dönemini, “Başını Vermeyen Şehit, Forsa, Topuz, Kızıl Elma Neresi ve Pembe İncili Kaftan” tarihi olayları konu edindiği öyküleridir. Türk milletine Balkanlar’da yapılan zulümleri de anlatır.
  • “Beyaz Lale, Bomba, Hürriyet Bayrakları, Primo Türk Çocuğu” milli bilinci uyandırmak amacıyla Türkçülük düşüncesiyle yazdığı Balkan Savaşları ve Çanakkale Savaşı’nı ele alan öyküleridir.
  • Efruz Bey, kahraman etrafında yazılan hikâyeyi örnekler.
  • “Bahar ve Kelebekler” kadın konusunu işleyen hikâyedir.
  • Perili Köşk, evin içini anlatan hikâyelerdendir.
  • Bazı hikâyeleri doğrudan mizahla ilgilidir: “Yüksek Ökçeler, Koç, Külah, Mahcupluk İmtihanı”
  • Hikâyeleri genellikle beklenmedik biçimde sonuçlanır.
  • Edebiyatımızda “olay” öyküsü denilen “Maupassant tarzı (klasik)” öykünün en önemli temsilcisidir.
  • Realizm akımının etkisinde kalmıştır. Hikâyelerinde gözleme önem vermiştir.
  • Hikâye kahramanlarında psikolojik yönden bir derinlik yoktur. Ruh çözümlemelerine önem vermemiştir.
  • Hikâyelerinde çok sade bir dil kullanmıştır. Günlük konuşma dilini kullanmıştır.
  • İlyada ve Kalevela adlı destanları Türkçeye çevirmiştir.

Eserleri:

  • Hikâye: Falaka, Yüksek Ökçeler, Kızıl Elma, Bomba, Beyaz Lale, Gizli Mabet, Bahar ve Kelebekler, Yalnız Efe, Kaşağı, İlk Düşen Ak, Pembe İncili Kaftan, Harem, Yüzakı, Kurumuş Ağaçlar, Aşk Dalgası…
  • Roman: Efruz Bey, Yalnız Efe (uzun öykü), Ashab-ı Kehfimiz (“içtimai roman” adını vermiştir)
  • Şiir: Şiirler (Doğduğum Yer)
  • Oyun: Mahçupluk İmtihanı

Ömer Seyfettin Eser Özetleri

Yalnız Efe: Yalnız Efe, Kumdere köyünden Yörük Hoca’nın on altı yaşındaki kızı Kezban’dır. Babasını vurduran tefeci Eseoğlu’nun tutuklanmaması ve kendisinin ısrarı yüzünden dövülmesi üzerine silahlanıp dağa çıkar, zulüm yapanları öldürür. Bir gün dağda sarılınca askerlere zarar vermek istemez. Yaylım ateşi sonucunda vurulduğunu sanan askerler, bir çam dibinde onun martiniyle geyik postu seccadesinden ve yeşil namaz başörtüsünden başka bir şey bulamazlar. Yalnız Efe kayıplara karışmıştır.

Yüksek Ökçeler: Ömer Seyfettin, bu hikâyesinde Hatice Hanım karakteriyle Batı hayranlığını, şekil üzerinde uygulamaya çalışan bir kadın tiplemesinden faydalanarak dile getirir. Tanzimat Edebiyatı’nda sıkça işlenen bu konu Ömer Seyfettin’de bu hikâye ile devam eder. Hikâyenin sosyal içerikli diğer bir konusu da izdivaç olayındaki çarpıklığın dile getirilişidir. Devrin getirdiği sosyal yapılanma kadınların genç yaşta ilerlemiş yaştaki erkeklerle evlendirilmesine zemin hazırlıyordu. Hatice Hanım da on üç yaşında iken altmış altı yaşında zengin bir ihtiyarla evlenmiştir. Hatice Hanım bu izdivacın sonunda erkeklerden nefret etmeye başladığı görülür. Eşinin ölümünden sonra da bir daha evlenmemesi bu tepkinin sonucudur. Hatice Hanım’ın batı hayranlığı yüksek ökçeli ayakkabı merakıyla dile getirilir. Bu merak Hatice Hanım’ın rahatsızlanmasına da sebep olmuştur. Devrin bu çarpık merakı Ömer Seyfettin’ in kendi kaleminde şekilcilik boyutuyla kendi üslubuyla dile getirilir. Bu çalkantılarda zamanla etkilenen Hatice Hanım da artık gözünün görmediğinden vicdanım rahat düşüncesi ile eski hayatına tekrar geri döner.

Beyaz Lale: Balkan Savaşı sırasında, Bulgar asıllı bir binbaşı tarafından, Türk köylerinde özellikle kadın ve kız çocuklarına yapılan işkenceler bütün gerçeğiyle gözler önüne serilmiştir. Ayrıca buradaki Türkleri vaftizleyip Hıristiyan yapıldıktan sonra nasıl öldürdükleri anlatılmaktadır. Amaçları özgür bir Bulgar toplumu yaratmaktır.

Kızıl Elma

Türkler özellikle Oğuz Türkleri için Kızıl Elma, üzerinde düşünüldükçe uzaklaşan ancak uzaklaştığı oranda cazibesi artan ülküler veya düşlerdir. Türk mitolojisinde “Kızılelma” Türklerin Orta Asya’daki yurtlarını terk ettikten sonra, varmak istedikleri yeni hedef olarak tanımlanır. Bu sebeple de, hep Kızılelma’yı bulmak için, göçler ve seferler düzenlemişlerdir. Kızılelma, hayali olmakla beraber, aslında bir “amacı”, bir “hedefi” temsil etmektedir; bağımsız, bereketli topraklarda, mutlu yaşamak üzere varılmak istenen bir hedeftir. Bu konu Milli Edebiyatçıların eserlerinde sıklıkla işlenir. Bu konuda deneme ve sohbetler yazıldığı gibi Ömer Seyfettin bir de hikâye yazar.



Etiketler: , , , , , ,

Sponsor Bağlantılar

103 YORUM VAR “Ömer Seyfettin (1884-1920)”

Çok güzel.

Bence hiç güzel değil!

Çok güzel olmuş.

Çok güzel olmuş.

Bence idare eder.

Çok güzel hazırlanmış.

Ben bayıldım :D

Ben bunu istemedim ki.

Bence hayatı daha detaylı anlatılabilirdi.

Ben bunu istememiştim :D

Hayatı çok kısaymış.

Çok güzel olmuş.

Çok teşekkürler.

Çok iyi. ;]

Bence süper olmuş ellerinize sağlık :)

Fena değil.

Ben beğendim iyi hoş yani.

İyi fena değil yani ödevime yaradı.

Bence çok güzel olmuş.

Güzel bir sergi!

Süper olmuş bayıldım!

Bence müthiş herkes kesinlikle okumalı.

Teşekkürler, işime yaradı.

Bence gayet güzel olmuş, bana yararı var.

Güzel olmuş :)

Bence çok kısa ve hiç güzel değil.

Çok güzel olmuş bence.

Ama işime yaradı.

Çok ayrıntılı ve güzel anlatmışsınız.

Güzel değil şiirleri yok burada çok kısa.

Çok işime yaradı doğrusu.

Çok teşekkürler.

Teşekkürler.

İşime çok yaradı.

Ömer Seyfettin’in tüm eserlerini ve romanlarını her Türk gencinin okuması ve öğrenmesini gönülden istiyorum.

İşime yaradı çok sağ olun :)

Çok güzel olmuş.

Ben beğendim.

Bence de bütün yorumlara katılıyorum.

Bence çok güzel.

Çok iyi bir site ve çok yararlanıcı.

Çok güzel performans ödevimde katkısı oldu sağolun var olun :) :) :)

Çok güzel var olun teşekkürler.

Harika :)

Beyaz Lale hikayesini öneririm.

Fazla kısa olmuş ama ya. :(

Aradığım çıkmadı.

Güzel anlatılmış.

Güzel yani özet tipi acıklayıcı :D

Çok süper!

Teşekkürler.

Maddeleştirilmesi çok yararlı olmuş sağolun.

Fena olmuş.

Sağolun işime yaradı.

Okuyanlar anlar, ben okuyup anladım. Herkese tavsiye ederim.

Çok yararlı.

İyi anlatılmış.

Çok teşekkürler.

Ahmet Eren Karakaya | 3 Nisan 2014 Saat 14:05

Çok güzel.

Hikayenin baş kahramanları kim?

Çok iyiydi 100 alırım kesin.

Çok sağolun.

Bana Ömer Seyfettin’in İlk Namaz adlı hikayesinin özeti gerekiyor.

Teşekkürler.

Çok güzel, gerçekten istediğim de buydu kısa ve öz ne gerek var gereksiz bilgilere.

İyiymiş.

Süper harika bayıldım.

Efe Karaman | 1 Mayıs 2014 Saat 11:43

Çok teşekkür ederim, performans ödevim için çok lazım oldu saygılarımla…

Çok sağolun.

Çok sağolun, proje ödevimi yapmama yardım ettiniz.

Çok teşekkürler.

Çok işime yaradı.

Bence çok güzel olmuş.

Sayenizde performansımı yaptım.

Teşekkürler çok yardımcı oldunuz.

Bende “Bomba, Efruz Bey, Topuz, Kütük, Forsa” adlı kitapları var, çok güzeller.

Çok güzel.

Çok güzel, ödevimden 100 alabilirim.

İşime yaramadı.

Süper bir açıklama.

Güzelmiş işime yaradı teşekkürler.

İşime yaramadı. Keşke Çanakkale’den Sonra adlı hikayenin de özeti olsaydı.

Güzel olmuş, ödevime de faydası oldu.

Çok sağolun.

Çok kötü bence çünkü çok kısa.

Yarın sınavım var ve güzel bir çalışma olmuş, yapan kişiler şükran kesiran :)

Çok sağolun.

Bu sayfayı görünce çok sevindim :D Bu sayfada emeği geçenlere teşekkürler.

Süper olmuş ama hayatı daha detaylı olabilirdi.

Müthiş olmuş.

Süleyman Genç | 5 Haziran 2014 Saat 10:21

Budur işte! Yalnız bir uyarı: “Kısaca özetleyecek olursak” ifadesi komik oluyor. Anlattığınız ana bölümün üç katı özet…

Çok güzel çok beğendim. Üniversite öğrencisi olarak işime çok yaradı sağolun.

Çok sağolun.

Bence çok çok çok güzel olmuş ellerinize sağlık süper ;)

Gonca Ayşe | 20 Ekim 2014 Saat 20:46

Ahmet sana aşığım :-) Aşk seni seviyorum.

Çok güzel.

Süperdi.

Ödev var inşallah 100 alırım.

İyi idare eder.

Güzel.

Çok güzel olmuş ya!

Güzel olmuş ama biraz daha ayrıntılı olabilirdi.

Çok güzel sağolun, çok teşekkür ederim!

YORUM BIRAKIN:

İsim (Gerekli):
E-Mail (Yayınlanmayacak-Gerekli):
Yorumunuz: