Mani

Sponsorlu Bağlantılar

Anonim Halk şiirinin en küçük ve en sevilen nazım biçimidir.

Manilerin özellikleri şunlardır:

  • Yedi heceli dört dizeden oluşur.
  • Uyak düzeni aaxa şeklindedir.
  • Birinci ve üçüncü dizeleri serbest, ikinci ve dördüncü dizeleri uyaklı maniler de vardır (xaxa).
  • Manilerin ilk iki dizesi uyağı doldurmak ya da temel düşünceye bir giriş yapmak için söylenir. Bunlara doldurma dizeler denir.
  • Temel duygu ve düşünce son iki dizede ortaya çıkar.
  • Üçüncü mısraın serbest oluşu söyleme kolaylığı sağlar.
  • Başlıca konusu aşk olmakla birlikte her türlü konuda da söylenmiştir.
  • Maniler, Divan Edebiyatı‘ndaki “tuyuğ“un karşılığıdır.
Mani Örnekleri
 
Uzaktır seçilmiyor
Gönüldür geçilmiyor
Gönül bir top ibrişim
Dolaşmış açılmıyor
 
Yemenimin uçları
Çıkamam yokuşları
Selam edin yârime
Yedi dağın kuşları

Maniler şekillerine göre 4’e ayrılırlar.

1. Düz (tam) mani: 7’li hece ölçüsüyle söylenir. Dört mısradan oluşur. aaxa şeklinde kafiyelenir. Maninin en yaygın şeklidir. Bu tarz manilere tam mani de denir.

Düz (tam) mani örneği:
 
Şu dağlar olmasaydı
Çiçeği solmasaydı
Ölüm Allah’ın emri
Ayrılık olmasaydı

2. Kesik (cinaslı) mani: İlk dizesi cinaslı bir sözden oluşur. Bu ilk mısra hece sayısı bakımından diğerlerinden eksiktir. Kesik manilere, cinaslı mani, hoyrat da denir.

Kesik (cinaslı) mani örneği:
 
Böyle bağlar
Yâr başın böyle bağlar
Gül açmaz bülbül ötmez
Yıkılsın böyle bağlar
 
Niçin kondun a bülbül
Bağımdaki asmaya
Ben yârimden ayrılmam
Götürseler asmaya

3. Yedekli (artık) mani: Düz maninin sonuna anlamı tamamlamak ya da pekiştirmek için iki dize daha eklemek suretiyle elde edilen manidir. Bu tarz manilere artık mani de denir.

Yedekli (artık) mani örneği:
 
Ağlarım çağlar gibi
Derdim var dağlar gibi
Ciğerden yaralıyım
Gülerim sağlar gibi
Her gelen bir gül ister
Sahipsiz bağlar gibi

4. Ayaklı Mani: Kesik manilerin birinci dizesinin doldurularak söylenen şeklidir. Bunlara doldurmalı kesik mani de denir.

Ayaklı mani örneği:
 
Ah o beni o beni
Kakül örtmüş o beni
Ben yarimi unutmam
Unutsa da o beni

Deyiş: İki kişinin karşılıklı söylediği manilerdir. Soru yanıt şeklinde düzenlenir. Bir başka kişinin ağzındanmış gibi aktarıldığı şekilleri de vardır.

Maniler, halk arasında yaygın olarak kullanılan, genellikle karşılıklı söylenen bir nazım türüdür. Aşağıda gelin-kaynana arasında karşılıklı söylenen maniler yer almaktadır.

Rafta hedik kaynana
Dişi gedik kaynana
Oğlun çerez getirdi
Sensiz yedik kaynana
 
Tereye petek koydum
İçine ipek koydum
Gelinimin adını
Zincirli köpek koydum

Maniler konularına göre on bölümde toplanır:

  • Niyet manileri
  • Atışma manileri
  • Tarlada ve işte çalışırken gelip geçenlere söylenen maniler
  • Bekçi ve davulcu manileri
  • Satıcıların söyledikleri maniler
  • Semai kahvelerinde söylenen cinaslı maniler
  • Âşık hikâyecilerin söyledikleri maniler
  • Mektup manileri
  • Düğünlerde söylenen maniler
  • Mani kıtalarından oluşmuş, mani özelliğini yitirmemiş “basit makamlı” veya konuşma üslubundaki maniler.


Etiketler: , , , , , , ,

Sponsor Bağlantılar

125 YORUM VAR “Mani”

Çok beğendim.

Çok güzel ellerinize sağlık.

Çok beğendim.

Faydalı bilgiler için sağolun.

Faydalı bilgiler için sağolun. Çok beğendim. Çok güzel. Ellerinize sağlık.

Çok beğendim.

Maşallah çok güzel elinize sağlık.

Çok güzel.

Gerçekten güzel olmuş. Ödevimi yapmamda çok yardımı oldu. Yazana teşekkürler.

Çok beğendim.

Evet dostlar ben faydalandım.

Deniz Akarsu | 1 Ekim 2013 Saat 18:49

Halk kültürü diye bir ders sardılar başımıza haftada bir ders ama her hafta araştırma ödevi veriyorlar. İlk haftadan itibaren :( bu arada çok güzel bir yazı olmuş Allah razı olsun :P

Güzel ama manileri nasıl resimleyeceğim bilmiyorum.

Bayıldım ellerinize sağlık.

Güzel konu bu.

Bence bu yazıyı kim yazdıysa ellerine sağlık. Dört dörtlük yazı yazmış.

İyi bir yazı olmuş ellerinize sağlık, bu yorumu okuyan ilk 10 kişi bu gece rüyasında en sevdiği kişiyi görsün inşallah.

Çok beğendim.

Güzel.

İnşallah performans ödevine yardımcı olur.

Çok beğendim bazı şeyleri eksik birkaç mani daha olabilirdi.

Hiç beğenmedim.

Teşekkürler.

Arzum Nazlı | 24 Şubat 2014 Saat 17:59

Ben çok beğendim ama elim koptu.

Ödevime çok yardımcı oldu çok teşekkürler :)

Sağolun ödevime yardımcı oldu.

Çok iyi.

Çok sağolun çok iyiymiş sadece mani lazımdı, onları yazmam gerekiyordu 4 tane 1 tane de ben yazacağım çok güzel sağolun yardımınız için.

Ödevimi yaptım çok sağolun.

Eh iyi de denmez kötü de.

Elinize sağlık. Ödevime yardım etiğiniz için çok mutluyum :D (keşke daha çok örnek verseydiniz çünkü bana 5-10 mani örneği lazım ama genede elinize sağlık) :)

Çok güzel bir site, ödevimi yaptım. Gerekli tüm bilgileri buldum.

Çok güzel açıklanmış.

Çok faydalı bir site, teşekkür ederim yardımcı oldu.

Güzel maniler.

Ellerinize sağlık ödevim sayenizde bitti. :-)

Çok güzel olmuş, Türkçe ödevimde çok işime yaradı sağolun.

Aradığım her şeyin fazlası bu sitede, muhteşem cidden, ellerinize sağlık :)

Güzel.

Çok güzel olmuş, Türkçe ödevime çok yaradı.

aaxa nedir?

Kübra Harika | 17 Mart 2014 Saat 16:19

Gerçekten aradığım her şey burada, bu siteyi kim açmışsa Allah razı olsun. Çok ama çok teşekkür ederim.

Edebiyat Öğretmeni | 17 Mart 2014 Saat 16:26

Mani tipi kafiye dediğimiz uyak çeşididir.

Tuğba Çelik | 17 Mart 2014 Saat 17:33

aaxa nedir? Ve çok beğendim hem de çok.

Edebiyat Öğretmeni | 17 Mart 2014 Saat 18:21

Mani tipi uyak dediğimiz kafiye çeşididir.

Teşekkürler.

Çok güzel.

Güzel ama biraz uzun sanki!

Türkçe öğretmenim beğenirse güldür yoksa maalesef.

Süper site.

Teşekkürler.

Gerçekten muhteşem site, yazılar da. Admine de teşekkürler. Süper bir siteymiş.

Çok teşekkürler.

Kısa ama öz.

Çok iyi, çok sağolun.

Elinize sağlık. Teşekkürler :)

Çok güzel.

Ödevim için çok yardımcı oldunuz sağolun.

Çok teşekkürler işime yaradı.

Teşekkürler dersten geçtim.

İyiymiş.

Çok teşekkür ederim hem işime hem de performansıma yaradı.

Güzel olmuş.

Çok teşekkürler.

Çok teşekkürler.

Süper!

Kaynana:
Kartal sinek avlamaz
Köpek kuşa havlamaz
Akıllı olan gelin
Kaynanaya hırlamaz.

Gelin:
Ey varvara varvara
Ayva doldur şalvara
Azmış dişlek kaynana
Tırmalıyor düz duvara

Kaynana:
Ben yaylada kışlarım
Türlü nakış işlerim
Pis gelini görünce
Dayanamam dişlerim.

Gelin:
Allar giyer allanır
Görsem midem bulanır
Kaynanam hamamdan çıkmış
Ayva göbek sallanır.

Kaynana:
Yaşa gelin yaşa
Kına yakmış başa
Arkamdan konuşursan
Dilin karnına kaça.

Gelin:
Sabun koydum leğene
Bak başıma gelene
Ben kadar taş düşe
Kaynana senin tepene

Gelin:
Kaynanamın kelini
Gelin verir yemini
Dırdır etme kaynana
Akrep soksun dilini

Gelin-kaynana manileri kopacaksınız.

Çok güzeller. Açıklayıcı ve güzel bir sayfa olmuş. Ellerinize sağlık…
Gelinin güzeli
Kardeşin özeli
Dünyanın güneşi
Harikadırlar…

Süpersiniz.

Ömer Karabaş | 1 Nisan 2014 Saat 19:56

Güzel site sağolun maniyi öğrendim.

Süper herkese tavsiye ettim. Aynı şekilde size de tavsiye ederim. 8)

Berkay Güney | 2 Nisan 2014 Saat 09:10

Süper dehşet verici!

Harika.

Çok teşekkür ederim. Çok işime yaradı, ödevime yardımcı oldu. :)

Teşekkürler.

Harika doğrusu.

Güzel.

Güzel.

Çok faydalı oldu.

Çok güzel elinize sağlık.

Çok teşekkür ederim.

Merve Durmaz | 22 Nisan 2014 Saat 19:13

Ödevime yaradı.

Oldukça faydalı oldu.

Teşekkür ederim elinize sağlık.

Çok sağolun.

Çok beğendim ama keşke 30 tane örnek verilseydi kendim bulmak zorundayım artık.

Çok sağolun.

Çok sağolun işime yaradı.

Fena değil.

Güzel olmuş sağolun.

Çok sağolun.

Çok güzel olmuş.

Teşekkürler.

Anlatımlı olmasa sadece manileri söylese iyi olurdu.

Fazla işime yaramadı ama yine de sağolun.

Sağol be ya!

Teşekkür ederim çok işime yaradı sayenizde ödevimi yaptım çok sağolun.

Sübanur Demir | 18 Eylül 2014 Saat 16:44

Zaten biliyordum ama neyse yine de teşekkürler.

Çok teşekkür ederim, ödev için lazımdı.

Güzel.

Çok güzel ödevime yardımcı oldu sağolun.

Teşekkürler.

Teşekkürler.

Biz de yaptık herhalde.

Süper.

Güzel.

Süperdi çok işime yaradı teşekkürler.

O kadar siteye baktım, bu kadar ödevime uygun olanı yoktu.

Songül İntaş | 28 Eylül 2014 Saat 13:24

Harika bir mani sağolun.

Mustafa Eren | 28 Eylül 2014 Saat 21:26

Çok güzel çok teşekkürler.

Ödevi sizin sayenizde yaptım. Kim yazıya eline sağlık. :)

Ödevi bu sayfa sayesinde yaptım. Kim yaptıysa eline sağlık. :) :) :) :)

Güzelmiş :)

Bence de.

Faydalandım.

Teşekkürler.

Çok güzel teşekkürler.

Çok güzel bir site.

Bunun nesi güzel!

Güzel olmuş.

Çok güzeldi ya çok teşekkür ediyorum bilgiler için.

Güzel olmuş teşekkür ederim.

Teşekkürler :)

Teşekkürler.

Teşekkürler.

YORUM BIRAKIN:

İsim (Gerekli):
E-Mail (Yayınlanmayacak-Gerekli):
Yorumunuz: