Gezi Yazısı (Seyahatname)

Sponsorlu Bağlantılar

Herhangi bir kimsenin, daha çok bir edebiyat sanatçısının gerek yurt içinde gerekse yurt dışında gezip gördüğü yerlerdeki toplumları, kentleri, yerleri, yaşayışları, âdet ve töreleri, gelenek ve görenekleri, doğal ve tarihî güzellikleri, ilgi çeken değişik yönleri edebî bir üslup içinde kaleme alarak anlatmasına “gezi yazısı” (seyahatname) denir.

Yazar, gezip gördüğü yerlerle ilgili gözlemlerini, incelemelerini, bilgileri bir araya getirerek gezi yazısını yazar. Okur, anlatılan yerleri bu sayede sanki yazarla birlikte geziyormuş hissine kapılır. Gezi yazılarında aydınlatıcı, öğretici bilgiler de yer alır. Amaç, gezilen yeri okuyucuya her yönüyle tanıtmaktır. Bu yapılırken geçmişle gelecek arasında bağ kurulur, toplumların birbirleriyle ilişki kurması ve birbirlerini tanıması, toplumlar arası kültür alışverişi ortamının oluşması sağlanır.

Gezi yazısının özellikleri şunlardır:

  • Gezi yazılarında, gezilip görülen yerin bütün özellikleri ele alınır.
  • Gezilen yerin özellikle tarihî, coğrafî, tabiî ve sosyal nitelikleri belirgin şekilde anlatılır.
  • Gezi yazılarında gezginin dikkatini çeken ve farklı bir özellik gösteren insanlar, tarihî ve tabiî güzellikler, farklı kültürler gibi konular güncel olaylarla da bütünleştirilerek edebî bir üslupla yazıya geçirilir.
  • Gezi yazılarında ayrıca yörenin dil, din, inanç, âdet, gelenek, görenekleri incelenir. Bölgedeki insanların düşünce yapısı ortaya konur.
  • Bölge, okuyucunun daha iyi anlaması açısından başka bölgelerle kıyaslanır.
  • Yazar, gezisi esnasında birçok yer görür, birçok insanla tanışır; bunları hafızasında tutmak zor olduğu için gezi esnasında kısa notlar alır ve bunları hikâye eder.

Gezi yazısı gezilen bölge için belgesel bilgiler içerir. Bu bakımdan gezi yazısında yazar gözlemlerine yer vermeli, yanlış bilgiler aktarmamalıdır. Gezi yazısında gerçek bilgiler verilmelidir. Ancak gezi yazıları her şeye rağmen kişisel bir değerlendirme içerdiği için nesnel verilerden oluşan bilimsel bir belge niteliği taşımaz. Sadece fikir verici bir içeriğe sahiptir. Dış dünyayı yazarın gözüyle anlamaya yarar.

Dünya Edebiyatında Gezi Yazısı

Dünya edebiyatında gezi yazısının ilk örnekleri sayılabilecek eserleri verenlerin başında Heredotos, Marco Polo, İbni Batuda gelir.

Türk Edebiyatında Gezi Yazısı

Eski çağlarda özellikle keşif, ticaret, savaş amacıyla değişik geziler yapılmıştır. Eski Türk edebiyatında gezi yazısına ‘seyahatname” denirdi. Türk edebiyatında en eski seyahatnameler. Timur’un oğlu Şahruh’un yanında bulunan Gıyasüddin Nakkaş ın yazdığı “Acâib’ül-Letâif” ve Ali Ekber Hatâî adlı bir tüccarın kaleme aldığı “Hıtâînâme’dir.

16. yüzyılda yazılan “Baburnâme” ve Kâtibî mahlasıyla tanınan Seydi Ali Reis in “Mirat-ül Memalik” (Memleket Aynası) adlı eser, ilk gezi örneği kabul edilir. Eser, Portekizlilere karşı savaşırken Hint denizinde fırtınaya yakalanıp Gücerat’ta karaya çıkan Seydi Ali Reis’in Hindistan, Afganistan, Buhara ve Maveraünnehir yoluyla Edirne’ye dönüşü sırasında başından geçen serüvenleri kapsar. Evliya Çelebi’nin 17. yüzyılda yazdığı “Seyahatname” ise dünya edebiyatındaki en iyi örneklerle boy ölçüşebilecek niteliktedir. Bu eserin birinci bölümü her yönü ile İstanbul’u anlatmaktadır. Kanunî Sultan Süleyman’ın hizmetinde bulunmuş olan Pirî Reis’in yazdığı Bahriye adlı eseri verdiği coğrafya ve oşinografya bilgileri dışında mükemmel bir Akdeniz seyahatnamesi sayılabilir. Ancak Türk edebiyatında Batılı anlamda gezi yazısı örnekleri Tanzimat döneminde yazarların Avrupa’ya gitmesiyle verilmeye başlanmıştır. Avrupa’ya giden sanatçılar gördükleri şehirlerle ilgili yazılar yazmışlardır. Özellikle Namık Kemal ve Ziya Paşa bunların başında gelir.

Türk edebiyatında yazılan önemli gezi yazıları şunlardır:

  • Mirat-ül Memalik – Seydi Ali Reis (İlk gezi kitabımız)
  • Seyahatname – Evliya Çelebi
  • Avrupa’da Bir Cevelan – Ahmet Mithat Efendi (Batı tekniğine uygun ilk gezi örneği)
  • Hac Yolunda – Cenap Şahabettin
  • Avrupa Mektupları – Cenap Şahabettin
  • Frankfurt Seyahatnamesi – Ahmet Haşim
  • Anadolu Notları – Reşat Nuri Güntekin

Anı-Gezi Yazısı Farkı

Gezi yazılarında gezilen yerlerle ilgili gözlemler yansıtılırken özne dış dünyadır. Anılarda ise kişi yaşadıklarını veya tanık olduklarını anlatır.



Etiketler: , , , , ,

Sponsor Bağlantılar

158 YORUM VAR “Gezi Yazısı (Seyahatname)”

tşk.ederm çok güzel olmuş :) :)

tşk çok yardımcı oldu. :D

Çok sağolun :D

Teşekkürler, süper.

Allah razı olsun sizden.

Güzel, teşekkürler.

Biraz daha geliştirilebilir.

Süper.

Çok faydalı, teşekkürler.

Çok güzel olmuş teşekkürler :)

Harika!

Teşekkür ederim artık 95 alırım.

Çok teşekkürler.

Çok az bilgi var.

Süper!

Süper.

Çok güzel olmuş teşekkürler.

Çok güzel bir site!

Çok güzel olmuş teşekkürler.

Sağolun çok işime yaradı teşekkürler.

Çok güzel sağolun.

Güzeldi bence de.

Çok teşekkürler, çok güzel yazılmış.

Detaylı ve güzel olmuş.

Çok güzel olmuş başarılarınızın devamını dilerim :D

Çok sağolun gayet güzel olmuş kısa ve öz.

Allah razı olsun.

Süper olmuş.

Elinize sağlık.

Çok sağolun çok iyi olmuş.

Çok sağolun çok yardımcı oldu :)

Gerçekten çok yardımcı oldunuz teşekkür ederim.

Güzel olmuş.

Çok güzel olmuş teşekkürler. :)

Teşekkürler.

Teşekkürler ödevim için çok iyi oldu.

Teşekkürler, Allah razı olsun.

Çok teşekkürler.

Gerçekten çok sağolun teşekkür ederim.

Çok işime yaradı.

Teşekkür ederim çok hem de çok işimize yaradı.

Teşekkür ederim çok yardımcı oldu ALLAH razı olsun.

Allah razı olsun.

Allah razı olsun teşekkürler :D

Çok teşekkürler.

Ödevim süper oldu.

Süper harika!

Çok teşekkürler.

Tam aradığım bilgiler teşekkür ederim.

Çok teşekkür ederim :)

Bence de çok iyi.

Bence harika, muhteşem, süper…

Helal olsun! Güzel anlatılmış :)

Süper çok işime yaradı.

Sağol güzel site :)

Bence az nasıl yazıldığı da eklenmeli.

İşe yarar!

Çok teşekkürler.

Ömer çok teşekkürler çok yardımcı oldu.

Çok teşekkürler ödevime yardımcı oldu.

Çok teşekkürler.

Muhteşem olmuş.

Teşekkür ederim ödevime yardımcı oldu.

Çok teşekkür ederim çok güzel :D

Size helal olsun.

Sağolun.

Çok güzelim bir site.

Niye gezi yazısı örneği yok?

Süper 99 alırım artık.

Güzel teşekkürler.

İyi görünüyor.

Çok güzel.

Güzel bir çalışma olmuş. Teşekkürler.

Güzel değil.

İyi sayılır.

Güzel ama ödevim için biraz kısa :(

Saolun süper olmuş. Hocadan dayak yemeyeceğim :()

Çok sağolun.

Hande Doğandemir | 1 Ocak 2014 Saat 11:48

Çok iyi bir site bence ya hepinize teşekkür ederim.

Çok teşekkür ederim ellerinize sağlık.

Çok yararlı oldu diyebilirim.

Güzel ama biraz daha geliştirilmeli.

Çok teşekkürler.

Sağolun varolun.

Çok güzel olmuş.

Hepsi güzel ve çok anlamlı.

Çok teşekkürler.

Çok teşekkürler.

Çok güzel teşekkür ederim.

Güzel olmuş beğendim.

Çok güzel olmuş, bu harika bir site!

Faydalandım ödevimde.

Çok güzel.

Güzel Allah razı olsun sizden.

Çok güzel tebrikler.

8.sınıftayım yazmadığımız bir gezi yazısı vardı onu da yazıyorum. Zaten bu sınavlar beni öldürecek :( ama yine de çok beğendim site güzelmiş :)

Çok güzel hazırlanmış.

Hiç yardımcı olmadı, hatta öğretmen dersten attı.

Kimler yazmış yayınlanmamış.

Sağ olun çok teşekkürler.

Bence süper, Allah razı olsun bunu yapandan.

Benim işime yaramadı.

Teşekkürler.

Çok iyi.

Çok teşekkür ederim. Süper olmuş, öğretmenim çok beğendi :)

Eyvallah kardeçim güzel hazırlamışsın. Bu arada sitede güzel olmuş, (ilk defa giriyorum) :D

Süper :)

Güzel bir site hoşuma gitti, çok işime yaradı.

Çok süper olmuş ellerinize sağlık :)

Bence de.

Çok iyiydi teşekkürler.

Çok güzel bir site, sağ olun sayenizde öğretmenin dilinden kurtuldum.

İyi işime yaradı.

Bence çok güzel.

Teşekkürler.

Teşekkürler.

Çok iyi.

Çok teşekkür ederim.

Bence de çok güzel emeğinize sağlık. Hazırlayanlara teşekkür ederim. :)

Teşekkürler.

Emeğinize sağlık, çok teşekkür ederim, anlatım çok güzel olmuş :)

Teşekkür ederim.

Teşekkürler.

Teşekkürler :)

Çok ama çok faydalı.

Çok teşekkürler.

Geçerli eyvallah.

Allah razı olsun.

Çok güzel bir konu.

Çok sağolun çok teşekkür ederim.

Mükemmel bir site, çok teşekkürler.

Teşekkürler çok işime yaradı :)

Çok güzel olmuş işime yaradı :D

İyi ben de yararlandım şimdi gezi yazısı yazacağım .d

Çok ama çok teşekkür ederim.

Teşekkürler.

Süpersiniz :)

Çok teşekkür ederim bana çok yardımcı oldunuz, sayenizde ödevim çok güzel olacak çok teşekkürler.

Teşekkürler.

Yardımcı oldunuz sağ olun :d

Çok teşekkür ederim.

Çok kötü beğenmedim.

Tam aradığım konuydu teşekkürler.

Teşekkürler.

Teşekkürler.

Ben beğendim.

Hep aynı.

Harika olmuş hocam çok beğendi.

Teşekkürler.

Çok yararlı helal size.

İbrahim Turhan Anadolu Lisesi burada mı?

Böyle yazıları okudukça öğrenmek istiyorum ya :D

Teşekkür ederim, böyle siteler olmasa halimiz ne olur!

Çok güzel olmuş, çok beğendik :D

Ellerinize sağlık.

Ellerinize sağlık çok beğendim.

Çok güzel.

Yasemin Soykan | 19 Aralık 2014 Saat 03:34

Size kendi yazdığım bir gezi yazısını sunmak istedim umarım beğenirsiniz :)

Hayatı seversen sevemeyeceğin yer yoktur;
Kastamonu’ya gittiyseniz oranın yeşilliiği, sessizliği ve ahenkle kuş cıvıltısını duyarsınız. Orada kendinizi adeta cennette sanırsınız.
Kastamonu’nun Tosya ilçesinin bir köyünde kıyıda köşede kamış dağların arasındaki göle giderken yolların tozu dumanını yutarsınız. Eğer hayatla barışık değil ve kibirli bir insansanız o tozun memleketin tozu size o kadar da çekici gelmeyecektir. O kadar güzelliğin içinde kendini huzurda bulamamak cahillik ve körlüktür. O yolları giderken güzelim göller, uzun uzun yeşil ağaçlar,asfaltsız yollar, ormanın içinde gezinen kaplumbağalar daha sayamayacağımız güzellikler içinde insan şükretmelidir ki o güzellikler içinde hala yaşayabiliyor. İnsan bu güzellikleri herkese paylaşarak oraları görmeyi tavsiye etmelidir.

YORUM BIRAKIN:

İsim (Gerekli):
E-Mail (Yayınlanmayacak-Gerekli):
Yorumunuz: