Edatlar (İlgeçler) Konu Anlatımı

Sponsorlu Bağlantılar

Cümle içinde sözcükler arasında çeşitli anlam ilgileri kuran ve cümleye değişik anlamlar katan, tek başına bir anlamı olmayan sözcüklerdir. Başlıca ilgeçler şunlardır:

gibi, sanki, göre, kadar, için, üzere, -e doğru, -e karşı, -e karşın, -e rağmen, -e değin, -e dek, -den dolayı, -den başka, ile, yalnız, ancak, sade, sadece, tek, bir, denli, değil…

Şimdi aşağıdaki cümlelerde, belli başlı ilgeçlerin, cümlelere ne gibi anlamlar kattığını görelim:

Gibi

Annem, melek gibi biriydi. (benzerlik)
Zil çaldığı gibi dışarı çıktık. (tezlik)
Birazdan fırtına çıkacak gibi. (tahmin, olasılık)

Sanki

Everest, sanki bir dev çadırdı. (benzerlik)
Babam, sanki seni dinler de! (inanmama)
Sanki birazdan yağmur yağacak. (tahmin, olasılık)

Göre

Kafama göre bir dost bulamadım. (uygunluk)
Sana göre hangimiz suçlu? (kanaat, görüş)
Bu sınav dünküne göre daha kolaymış. (karşılaştırma)

Kadar

Bu işi akşama kadar halletmeliyim. (zaman, süre)
Elmalar yumruğum kadardı. (benzerlik)
Durakta bir saat kadar bekledim. (yaklaşık)
Hiç kimseyi senin kadar sevmedim. (karşılaştırma)
Tilki kadar kurnaz bir adam. (derece, ölçü)

İçin

Ders çalışmak için kütüphaneye gitti. (amaç)
Senin için herkes iyi şeyler söylüyor. (hakkında)
Kardelen, benim için apayrı bir çiçekti. (görecelik)
Trafik sıkıştığı için geç kaldım. (neden-sonuç)
Bu hazırlıkları konuklar için yaptık. (aitlik)
Çocukları için her fedakârlığı yapardı. (uğruna, yoluna)

Üzere

Yarın getirmek üzere arabayı alabilirsin. (şartıyla)
Teşekkür etmek üzere sahneye çıktı. (amacıyla)
Anlaştığımız üzere yarın buluşuruz.   (şekilde, tarzda)
Uçağımız kalkmak üzereydi.  (zaman)

Doğru

Çocuklar sahile doğru yürüyorlar. (yön)
Akşama doğru buralar sakinleşir. (zaman)

Karşı

Güneşe karşı yavaş yavaş yürüyorduk. (yön)
Sabaha karşı köye vardık. (zaman)

Başka

Benden başka herkes maça gitmiş. (dışında, hariç)

Not: “Doğru, karşı, başka” sözcükleri, cümle içinde ilgeç dışında değişik görevler kazanabilir.

İnan bana, doğru söylüyorum. (belirteç)
Sence doğru tarafa mı gidiyoruz? (sıfat)
Sonunda doğruyu buldum. (ad)
 
Burası karşıdan, çok net gözüküyor. (ad)
Evimiz şehrin karşı yakasındaydı. (sıfat)
 
Sana başka, bana başka konuştu. (belirteç)
Bize başka bir adres verdiler. (sıfat)
Bunu başkasından duymuş. (adıl)

İle

Annemler uçakla gelecekmiş. (araç)
Elini bıçakla kesmiş.   (gereç)
Bahçede, arkadaşlarıyla oynuyor. (birliktelik)
Öğretmen, telaşla içeri girdi. (durum)
Ağaçların devrilmesiyle yol kapandı. (neden-sonuç) 

Not: “İle”, yerine “ve” getirilemiyorsa ilgeç; getirilebiliyorsa bağlaç olur.

Şiir ile romanı çok severim. (ile=ve  > bağlaç)
Gençken şiir ile çok ilgilendim.

Bu cümlelerin birincisinde “şiir ve roman” denilebildiği için “ile” bağlaçtır; ikincisinde “ile” yerine “ve” getirilemediği için “ile” ilgeçtir.

Yalnız, Sade, Sadece, Bir, Tek

Dünkü toplantıda yalnız sen yoktun.  (sadece)
Ben bu konuda sade ona inanırım. (yalnız)
Sadece dinlenmek istiyorum.  (yalnız)
Pikniğe bir o gelmemişti. (yalnız)
Tek sen misin sevdiğine kavuşamayan? (yalnız)

Not: “Yalnız” sözcüğü, yerine “ama” getirilebiliyorsa bağlaç olur.

Dün seni çok bekledim; yalnız sen gelmedin. (yalnız=ama > bağlaç)

Bu cümlede “yalnız” yerine “ama” getirilebildiği için “yalnız” sözcüğü bağlaçtır.

Not: “Yalnız, sade, sadece, bir, tek” sözcükleri, cümle içinde ilgeç dışında değişik görevler kazanabilir.

Dedem, yalnız bir insandı. (sıfat)
Sahilde, yalnız dolaşıyordu. (belirteç)
Sade bir görünümü vardı. (sıfat)
Sanatçı, çok sade yaşıyordu. (belirteç)
Onunla bir boydayız.  (sıfat)
Bir sen bir ben biliyoruz bunu. (bağlaç)
Olanları bana bir bir anlattı. (belirteç)
Çocuk, tek kelime konuşmadı. (sıfat)
Herkes gidince ben tek kaldım. (belirteç)

Ancak

Bizi oraya ancak sen götürebilirsin. (sadece)
Bu arabaya ancak on milyar veririm. (en çok)

Not: “Ancak” sözcüğü, cümle içinde değişik görevlerde kullanılabilir.

Çok çalıştım; ancak ödevimi bitiremedim. (ancak=ama > bağlaç)
Misafirler, akşama ancak gelebildiler. (belirteç)

Birinci cümlede, “ancak” sözcüğünün yerine “ama” getirilebildiği için “ancak” bağlaçtır. İkinci cümlede “ancak” eylemin yapılış zamanını belirttiği için belirteçtir.

Rağmen, Karşın, Denli, Değil, Dolayı

Bağırmama rağmen beni duymadı. (tersine olarak)
Fakirliğine karşın hep mutlu biriydi. (tersine olarak)
Seni ölünceye değin unutmayacağım. (zaman)
Yağmur geceye dek devam etti. (zaman)
Beni bu denli sevdiğini bilmiyordum. (derece)
Burası dediğin kadar güzel değil. (olumsuzluk)
Trafikten dolayı sınava geç kaldım. (neden-sonuç)
 
Örnek 1:
“Televizyon reklamları radyo ile yapılanlardan daha etkili oluyor.”
“ile” sözcüğü, aşağıdaki kullanımlardan hangisinde bu cümledekiyle aynı görev ve anlamdadır?
A) Bugün radyo ile televizyonun hayatımızdaki yeri ve önemi yadsınamaz.
B) Ona göre ahlak, düşündüğü ile yaptığı arasındaki benzerliktir.
C) Sinekli Bakkal ile Tatarcık, Halide Edip’in toplumsal konulu iki romanıdır.
D) O, deyimleri ve tekerlemeleri ile İstanbul Türkçesinin güzelliğini yansıtmıştır.
E) Onu en çok ilgilendiren, gazetenin gülmece sayfası ile spor haberleridir.
(1982-ÖSS)
Çözüm:
Cümlede “ile” gördüğümüz yere “ve” getirebiliyorsak “ile” bağlaç; getiremiyorsak ilgeçtir. Örnek cümlede “ile” sözcüğü ilgeç görevinde kullanılmıştır. D seçeneğinde kullanılan “ile” sözcüğü de ilgeç görevindedir.
Cevap D
 
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “için” kelimesi, “amacıyla, maksadıyla” anlamında kullanılmıştır?
A) Çocuklar için yapmadığı fedakârlık kalmadı, diyorlar.
B) Bu paket arkadaşınız için hazırlanmıştı.
C) O sıralarda Ankara’da olmadığım için olayı bilemiyorum.
D) İki haftalık harçlığını bu kitabı almak için biriktirmiş.
E) Arkadaşınız için herkes aynı şeyleri söylüyor.
(1986-ÖSS)
Çözüm:
Seçenekleri incelediğimizde “için” sözcüğünün A’da “uğruna”, B’de “aitlik”, C’de “neden-sonuç”, E’de “hakkında” anlamında kulanıldığtnı görüyoruz. D’de ise “harçlık biriktirme” eyleminin “kitap almak” amacıyla yapıldığını görüyoruz.
Cevap D
 
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “yalnız” sözcüğü farklı bir görevde kullanılmıştır?
A) Böyle bir evde yalnız oturman sakıncalıdır.
B) Böylesine temiz bir havayı yalnız burada bulabilirsin.
C) Bu toplantıda yalnız kalacağını biliyordun.
D) Bu görüşü senin yalnız savunman daha etkili olurdu.
E) Bu sorunu yalnız çözmek istemen yerinde bir karardır.
(1978)
Çözüm:
Seçenekleri incelediğimizde A, C, D ve E de “yalnız” sözcüğünün “oturma, kalacak, savunma, çözmek” eylemsilerini belirttiğinden, belirteç görevinde kullanıldığını görüyoruz. Ancak B’de “yalnız” sözcüğünün “sadece” anlamında kullanıldığından, ilgeç olduğunu görüyoruz.
Cevap B

Ayrıca Bkz. Edat-Bağlaç-Ünlem Konu Testleri


Etiketler: , , , , , , , , , , ,

172 YORUM VAR “Edatlar (İlgeçler) Konu Anlatımı”

Hatice Özlem Koç | 4 Haziran 2013 Saat 16:48

İyi site sınavda bu örneklerin aynısı çıktı sınavdan 5 aldım.

Teşekkürler.

Çok teşekkür ederim edebiyat öğretmeni.

Bu site çok iyi, teşekkürler edebiyat öğretmeni.

Daha iyi olabilirdi ama olsun siz böyle de güzelsiniz.

Çok teşekkür ederim ellerinize sağlık çok sevap kazanıyorsunuz.

Yardımınız için teşekkürler.

Sizi çok seviyorum sayenizde 100 aldım.

Çok teşekkür ederim.

Çok güzel olmuş.

Serkan Fidancı | 10 Nisan 2014 Saat 17:36

100 aldım sınavdan.

Çok güzel beğendim zaten site güzel bana çok yardımcı oldu, hoca anlatmadı nedeni hocayı kızdırdık diye akıllı tahtaya dolu dolu yazı yazdı anlayamadım ama bu site sayesinde anladım çok teşekkürler.

Gerçekten çok güzel olmuş, ellerinize sağlık dershanedeki hocam çok beğenecek.

Çok güzel bir site işime çok yaradı teşekkürler.

İyi anlatılmış.

Çok güzel olmuş.

Harika hocam çok teşekkürler.

Teşekkürler.

Çok iyi olmuş.

Teşekkürler.

Çok iyi.

Performans ödevi için yeterli değil :( ama yine de süper.

Ödevime fazla yardımcı olmadı :(

Çok sağolun.

Çok teşekkürler.

Güzel, çok teşekkür ederim.

Güzel olmuş. Öğretmenin anlattıklarından hiç bir şey anlamamıştım. Burada okuduklarımla daha iyi anladım. Verdiğiniz 3 tane örnek de çok işe yaradı. Çok güzel olmuş çok sağolun.

Teşekkürler çok güzel.

Çok hem de çok güzel olmuş.

Keşke video olsa daha iyi anlaşılırdı, sağ olun sayenizde anladım :D

Teşekkürler.

Sayenizde yırttık.

Sayenizde başardım anlamadığım şeyi.

Kim yaptıysa ellerine sağlık çok güzel olmuş.

Çok kral olmuş.

Harika olmuş ama bağlaçlar ve edatlara benziyor.

Yazılıdan önce iyi geldi.

Sayenizde 100 aldım.

Gerçekten harika çünkü bulamadığım bilgiler burada teşekkürler.

Zaten 4. sınıftan beri görüyoruz.

Neriman Solmaz | 21 Mayıs 2014 Saat 17:23

Buradaki edatlar benim işime çok yaradı, size de tavsiye ederim.

Sayenizde 20 aldım.

Çok teşekkür ederim. Sayenizde 100 aldım :)

Çok güzel 100 aldım.

Gerçekten çok güzel bir site. Teşekkürler.

Çok açık anlatmışsınız, çok işime yaradı.

Ayşenur Altan | 26 Mayıs 2014 Saat 21:29

Süper!

Bu site süper!

Sağolun çok işime yaradı teşekkürler, bakalım sınavdan kaç alacağız?

Çok güzel.

Güzel hazırlamışsınız. Teşekkürler.

Teşekkürler.

Tebrikler hocam harikasınız büyük başarı.

Performansa çok yardımcı oldu sağolun.

Çok teşekkür ederim size. Hoca anlatınca hiçbir şey anlamamıştım ama şimdi çok basit geliyor teşekkürler :) Yazılıda inşallah faydası olur :) Çok teşekkür ederim :)

Çok ama çok güzel. Bunu hazırlayan herkese teşekkür ederim.

Sağolun varolun.

Çok teşekkür ederim.

Çok teşekkürler sevgili edebiyat öğretmeni.

Gerçekten çok işime yaradı :D

Çok teşekkür etim harikaydı.

Harika teşekkür ederim.

Gerçekten güzel anlatılmış elinize sağlık.

Sınavım için çok yardımcı oldu :) Teşekkür ederim.

Çok güzel sayenizde 100 aldım :)

Çok sağol edebiyat öğretmeni.

Çok teşekkür ederim çok yardımcı oldunuz.

Bu konularda sizden iyisi yok. Çok teşekkür ederim…

Anlamadım daha ayrıntılı yapsanız lütfen.

Gerçekten işime yarıyor hocayı anlamamıştım :D

Bu siteye bayıldım.

Çok güzel anlatmışsınız. Çok teşekkürler.

Harika sayenizde 100 aldım.

Çok güzel olmuş çok teşekkürler.

Nasıl?

Çok sağolun.

Hiçbir şey anlamadım.

İyi olmuş.

Teşekkür ederim sağolun.

Teşekkürler işimi gördü.

Anladım çok teşekkür ederim.

Teşekkürler iyi bir anlatım.

Ders notlarınız çok güzel, çok iyi.

Bence çok iyi bir anlatım olmuş teşekkürler.

Anlatım iyi ama az kelime var.

Güzel anlatım.

Çok teşekkür ederim.

Anlatım iyi ama az kelime var ama olsun çok işime yaradı. Teşekkürler.

Çok sağolun.

Muazzam olmuş.

Süper tavsiye ederim .D

Teşekkürler ödevim çok güzel oldu.

Çok harika anlattınız.

Siz de olmasanız 100 nasıl alırız.

Şey veya birçok ilgeç midir?

Edebiyat Öğretmeni | 19 Mart 2015 Saat 00:52

“şey” kelimesi edattır ancak “birçok” sözcüğü kullanıldığı yere göre sıfat veya zamir de olabilir.

Allah razı olsun, bu site olmasa performans ödevi yapamayacağız.

Havanna Aydın | 22 Mart 2015 Saat 13:18

Teşekkür ederim çok yardımcı oldunuz, sayenizde anladım.

Teşekkürler hocam :)

Teşekkürler.

Teşekkürler.

Elif Cansu Başal | 24 Mart 2015 Saat 22:04

Çok güzelmiş, sağol edebiyat öğretmeni.

Çok beğendim. Yardımcı oldu aslında çünkü fazla anlayamadım fakat burada birbirinden güzel ve anlamlı cümleler kurulduğu için gayet net anladım. Teşekkürler.

Çok teşekkürler.

İbrahim Özel | 28 Mart 2015 Saat 13:43

Çok güzel bir site.

Teşekkürler.

Çok güzel anlatamam herkesin işine yarar.

Diğer siteler saçmalamış ama bu iyi sağolun.

Bana çok yardımcı oldu teşekkür ederim.

Yusuf Çakıcı | 9 Nisan 2015 Saat 16:33

Çok iyi sağolun iyi ki varsınız.

Çok teşekkür ederim.

Sağolun hoca bize her birinden 25’er örnek dedi toplam 175 örnek çok zor.

Güzel olmamış.

Sağoĺun hocam.

Teşekkür ederim.

Çok teşekkür ederim.

Hocam ünlem, bağlaç ve edatı ayrıntılı inceleyin dedi. Burada böyle başka sayfada farklı bunu yazsam yeterli mi?

Olmamış.

Teşekkürler.

Bayıldım çok güzel olmuş, yazandan Allah razı olsun.

Teşekkürler.

Çok güzel olmuş.

Bu siteyi çok beğendim çok güzel ödevimde yardımcı oldu :)

Bu site muhteşem süper. Çok güzel dersimde yardımcı oldu :)

Çok güzel bir de projemde bana yardımcı oldu bu siteye teşekkürler.

Çok sağolun.

Çok güzel.

Daha kısa ve net olabilirdi çok uzun olmuş.

Çok uzun.

Performans ödevimin hepsini bitirdim çok sağ olun.

Çok işime yaradı Allah razı olsun.

Teşekkürler.

Sağ olun çok güzel olmuş :)

Çok güzel ama sadece örnek değil anlatımları ve tanımları da olsaydı daha iyiydi ama yine de Allah razı olsun.

Çok güzel olmuş.

Sevgilerimle iyi ki varsınız.

Çok beğendim teşekkürler elinize sağlık :)

Güzel olmuş.

Teşekkürler çok yardımcı oldu.

Çok işime yaradı.

Çok sağolun.

İşime çok yaradı.

Çok teşekkürler çok güzel olmuş…

Bence çok güzeldi.

Çok iyi bir anlatım teşekkürler:)

Çok teşekkürler.

Teşekkürler.

Teşekkürler.

Çok güzel olmuş teşekkürler :)

Çok teşekkürler.

Teşekkür ederiz çok güzel olmuş.

Teşekkürler.

Sağolun çok güzel olmuş.

Emeğe saygı gerçekten güzel olmuş :)

Hiç beğenmedim.

Ceyhun Sandal | 24 Mayıs 2015 Saat 22:16

Harika olmuş teşekkür ederim yardımcı oldunuz.

Bence harika, hocalar anlatırken hiç anlamadım ama şimdi her şey aklımda. İnşallah yazılıda faydası olur.

“Bakalım işin içinden nasıl çıkacak” cümlesinde edat hangisidir?

Güzel.

Teşekkürler.

Güzel olmuş.

Güzel bir site sınav için iyi olur inşallah. Konuların hepsi öğretmenin anlattığının aynısı neredeyse.

Aynen çok güzel harika 100 aldım yazılıdan sağolun.

Harika bir anlatım olmuş.

Tek kelimeyle süper.

Süper olmuş.

Özkan Yıldız | 13 Haziran 2015 Saat 11:15

İnşallah yardımcı olur.

Emeğinize sağlık çok güzel anlatılmış. Bol örnekler ve ardından çıkmış sorularla pekiştirme harika olmuş. Yalnız soru sayısı biraz daha artırılabilir diye düşünüyorum.

Çok güzel bir site.

Ben de teşekkür ederim.

Çok güzel de 100 alan arkadaşlar hangi liseye gidiyor acaba? Ben 83 aldım, o yüz alanlar gelsinler fen lisesinde 70 alsınlar da görelim.

YORUM BIRAKIN:

İsim (Gerekli):
Yorumunuz: