Terkibibent

Terkibibent, edebiyatımızda çok kullanılmış ve bu nazım şekliyle hemen her konu işlenmiştir. Toplumun bozuk yönleri, dalkavukluklar, idarecilerin kötü davranışları, felsefi görüşler, toplumdan şikâyet, Allah’ın varlığı ve kudreti, kâinatın sonsuzluğu, insanın bu kudret ve sonsuzluk karşısındaki durumu ve hayattaki zıtlıklar gibi konular işlenir.

Terkibibentin özellikleri şunlardır:

  • 8-20 dizelik bentlerden oluşan nazım şeklidir.
  • Genellikle 5-7 bentten oluşur.
  • Bentlere “hane”, bentleri bağlayan beyitlere ise “vasıta” denir.
  • Şair, son bentte mahlasını söyler.
  • Kafiye düzeni aa xa xa xa xa xa bb (v) – cc xc xc xc xc xc dd (v) ya da; aa aa aa aa aa aa bb – cc cc cc cc cc cc dd… şeklindedir.
  • Vasıta beyti, bentteki dizelerden ve diğer vasıta beyitlerinden ayrı kafiyelenir.
  • Münacaat, naat gibi dinî; felsefi ve tasavvufi düşünce gibi öğretici konular; övgü, yergiler işlenir.
  • Edebiyatımızda terkibibent deyince akla ilk gelen isim Bağdatlı Ruhi dir. Onun terkibibenti gazel kafiyeli 16’şar mısralık 17 bentten oluşmuş uzun bir şiirdir. Dönemindeki aksaklık ve bozuklukları, insanların zayıf ve kötü taraflarını alaylı bir dille hicveden bu terkibibent çok tanınmış ve pek çok şair tarafından nazire yazılmıştır.

63 Yorum Var: “Terkibibent

    1. Türkçe bir terim açıklarken “x” harfini kullanmanızı anlamıyorum. “x” her anlama gelebilir.

  1. Sağolun, biraz daha uzun olsa okumazdım biraz daha az olsa işime yaramazdı, tam kıvamında ve işime yaradı.

  2. Çok sağolun elinize sağlık ama bizim hoca bütün türlerden 10 madde istiyor. Yine de işime yaradı.

  3. Terci-i Bent: Bütün özellikleri terkib-i bent ile aynıdır. Sadece her bentin sonundaki vasıta beyiti değişmez.

  4. Bu konularla ilgili testlerde mesnevi, müstezat vb gibi şeyler var bunlar ne grubuna giriyor?

  5. Terkibibent ile ilgili soru atabilir misiniz rica etsem? Her türlü konuyla ilgili var ama bu konuyla ilgili yok.

Bir Cevap Yazın