Tartışmacı Anlatım

Tartışmacı anlatımda düşünce ve kanıları değiştirmek söz konusudur. Anlatıcı öne sürülen düşünce, duygu ve kanılara katılmıyorsa onları inceler, değiştirmek ister. Karşı çıkış, değiştirmek isteyiş, değiştirmek istediklerinin yerine ileri süreceği görüşler yeni bir anlatım biçimini gerektirir.

Tartışmacı anlatım biçiminde düşünceyi geliştirirken ilişki kurma, karşılaştırma, kanıtlama ve tanık gösterme gibi yöntemlerden birine ya da birkaçına başvurulur. Metinlerde birbirine karşıt iki düşünce ele alınabileceği gibi bir düşüncenin iki yönü de ele alınıp işlenebilir. Bir düşüncenin doğrulanması, savunulması ya da bir düşünceye karşı çıkılması amaçlanan metinlerde iki görüş vardır. Bunlar tez ve antitez olarak tanımlanır. Tez, karşı çıkılan görüştür. Antitez ise yazarın bu düşünceye karşı ortaya koyduğu görüştür. Yazar iki görüşü birbirine bağlamak için. “ama, fakat, lakin, ancak, yalnız, oysa” gibi karşıtlık bağlaçlarından faydalanır. Metin savunma amaçlıysa önce savunulan görüş ortaya konur. O hâlde, çünkü, öyleyse gibi destekleme, açıklama bağlaçları kullanılır.

Tartışmacı Anlatım Örneği

Tiyatro mu, yoksa orta oyunu mu üstün? Bence tiyatro orta oyunundan üstün bir sanattır. Orta oyununda sadece güldürü vardır. Amaç seyirciyi sadece güldürmektir. Bu da söz oyunları ile yer yer kaba sözlerle gerçekleştirilir. Seyirci kulağa hoş gelen sözlerle sadece güler, eğlenir. Tiyatro öyle değildir. Çünkü tiyatro çok boyutlu bir sanattır. O kimi zaman güldürür, kimi zaman ağlatır. Güldürürken de ağlatırken de seyirciyi eğitir, ona bir şeyler verir. Çünkü amacı insana bir şeyler katmaktır. Bu da onun orta oyunundan üstün olduğunu göstermektedir.

Bu parçada yazar, tiyatronun ortaoyunundan daha üstün olduğunu anlatırken tartışmacı anlatımdan yararlanmıştır. Yazar, önce kendi görüşünü vermiş, daha sonra da bu görüşü kanıtlayıp düşüncelerini sıralamıştır.

Tartışmacı Anlatımın Özellikleri

  • Dil, “göndergesel” işlevde kullanılır.
  • Düşünce ve duygular kısa ve kesin ifadelerle dile getirilir.
  • Tartışmacı anlatımda okurla sohbet ediyormuş gibi bir dil kullanılır. Yazar düşüncelerini soru cevaplarla ortaya koymaya çalışır.
  • Açıklayıcı anlatımda bir düşünce verilir. Tartışmacı anlatımda ise düşünceye okurun inandırılmasına çalışılır.
  • Dil ve ifade sade, gösterişsiz ve pürüzsüzdür.
  • Gereksiz ifadelere yer verilmez.
  • Karmaşık ve anlaşılması güç cümleler kullanılmaz.
  • Ses akışını bozan, söylenmesi güç sesler ve kelimeler yoktur.
  • Savunulan ve karşı çıkılan görüşlere yer verilir.
  • İki farklı bakış açısının olduğu konular bu türde işlenmeye daha elverişlidir.
  • Fıkra, deneme, makale, röportaj gibi öğretici metinlerde kullanılır.
  • Yeteneğe, bilgi ve deneyime göre yöntem belirlenir.
  • Eleştirici bir bakış açısı kullanılır.

137 Yorum Var: “Tartışmacı Anlatım

  1. Güzel olmuş ama yazı bence kısa olmalıydı, bu bana uzun geldi. Ödevim o yüzden kısa olmalı performans olsaydı bunu yazabilirdim.

  2. Gerçekten çok iyi, yarın sınıfta okuyacağım yardımınız için teşekkürler fakat birkaç yerde yazım yanlışı var düzeltirseniz sevinirim :)

  3. Çok işe yaradı sağ olun, hoca 3 örnek istedi birini buradan yazdım. Çok yardımcı oldu 5 yani 100 puan aldım :)

  4. İşime çok yaradı ama böyle internetten yapmayı çok sevmediğim için tek ne olup örneğini okuyup ben kendi kafamdan yararlanarak ona benzer bir şey yazdım teşekkür ederiz.

  5. Örnekler gayet güzel ama daha kısa örnekler olsa ve birkaç tane daha olsa daha hoş olurdu :) Yine de Teşekkürler.

  6. Hiç yardımcı olmadınız bana çok uzun cümleler vermişsiniz okuyorum anlamıyorum cümleler uzun.

  7. İlk cümleyi yazıyorum sadece ama örnek verseniz daha iyi olur, hep bu siteden yapıyorum ödevlerimi 3 senedir.

  8. Gerçekten çok teşekkür ederim çok yardımcı oldunuz yoksa ödevimi nasıl bitirirdim, tekrar teşekkür ederim.

Bir Cevap Yazın