Olay Çevresinde Oluşan Edebî Metinleri Tanıma ve Gruplandırma

Sponsorlu Bağlantılar

Bir olaya dayalı olarak meydana gelen edebî metinleri iki gruba ayırmak mümkündür: Anlatmaya Bağlı Edebî Metinler ve Göstermeye Bağlı Edebî Metinler

1. Anlatmaya Bağlı Edebî Metinler

Bu metinler, bir olay veya durum çevresinde yer, zaman, kişi belirtilerek ve bir plan dâhilinde olayların okuyucunun veya dinleyicinin zihninde canlandırılacak şekilde ifade edilmesiyle oluşur.

Anlatmaya bağlı edebî metin türleri şunlardır:

  1. Masal
  2. Destan
  3. Halk hikâyesi
  4. Mesnevi
  5. Manzum hikâye
  6. Hikâye
  7. Roman

2. Göstermeye Bağlı Edebî Metinler

Göstermeye bağlı edebî metinler, bir olayı seyircinin önünde canlandırmak için oluşturulan metinlerdir.

Göstermeye bağlı edebî metinleri kendi içerisinde iki gruba ayırmak mümkündür:

a. Geleneksel Tiyatro

Modern tiyatrodan önce de var olan bu tiyatronun türleri şunlardır:

  1. Karagöz
  2. Orta oyunu
  3. Meddah
  4. Köy seyirlik oyunu

b. Modern tiyatro

Modern tiyatro türleri şunlardır:

  1. Trajedi
  2. Komedi
  3. Dram

Anlatmaya bağlı eserler ile göstermeye bağlı eserlerin benzerlik ve farklılıkları şunlardır:

Benzerlikleri:

  • Her iki tür de bir olay çevresinde gelişir. Bu temel olayın etrafında daha küçük çapta gelişen olaylar yer alır.
  • Her iki türde de insanların başlarından geçen ya da geçebilecek nitelikteki olaylar gösterilir.
  • Olaylar belirli bir zaman diliminde geçer.
  • Anlatılan olaylardan etkilenen insanlar ya da varlıklar vardır. Bunlara eserin kahramanları denir. En çok etkilenen varlığa eserin başkahramanı (başkişisi) denir.
  • Olayın serim, düğüm ve çözüm bölümleri bulunur. Yani olayın bir başlangıcı, gelişmesi ve sonunda da çözümlenişi vardır.
  • Ele alınan olayların anlaşılması için tasvirlere ya da dekorlara yer verilir.
  • Metinlerin bir yazarı vardır.

Farklılıkları:

  • Anlatmaya bağlı türlerde olayın mutlaka bir anlatıcısı vardır. Bu anlatıcı olayı ilahî bakış açısıyla, kahramanın bakış açısıyla ya da gözlemci bakış açısıyla anlatır.
  • Göstermeye bağlı eserlerde, sosyal hayatta karşılaşabileceğimiz olaylar sahnede gösterilir.
  • Eserdeki olaylar aktör (erkek oyuncu), aktris (bayan oyuncu) adı verilen oyuncular tarafından canlandırılır. Sosyal yaşamın ve insan karakterinin eleştirisi yapılır.
  • Bu iki tür arasında kullanılan dil ve anlatım biçimi de birbirinden farklıdır. Anlatmaya bağlı eserlerde uzun ve kurallı cümleler kullanılırken göstermeye bağlı eserlerde günlük konuşma dili kullanılır. Cümleler daha açık ve kısadır. Söylenen sözün izleyici tarafından anlaşılması beklenir, bunun için daha açık ve kısa cümleler kullanılır. Konuşma dilinin canlılığı sahnede yansıtılır.


Hafıza teknikleriyle Edebiyat dersini kısa sürede öğrenin. Nasıl mı? Cevap burada!
Etiketler: , , ,

Sponsor Bağlantılar

37 YORUM VAR “Olay Çevresinde Oluşan Edebî Metinleri Tanıma ve Gruplandırma”

Çok sağolun.

Bunları nasıl yazıyorsunuz? Büyük başarı!

Evet ya süper!

Allah razı olsun tuttuğunuzu altın etsin.

Sizin sayenizde 90 aldım projeden :D

Faydalı oldu.

İyi de sanki eksik gibi geldi.

Ahmet Polat | 4 Mart 2013 Saat 19:37

Allah razı olsun çok işime yaradı.

Allah razı olsun.

Bu yorumu okuyup da bana dua eden herkesin sınav sözlü yazılı proje performans ödevi vb 100 olsun AMİN.

Mükemmelsiniz.

Adam gibi yazmışsınız helal olsun.

Çok beğendim.

İyi okumaya değer.

Amaan güzel işte :D

İyisiniz iyi.

Öğrenmek istediğim kadarını öğrendim teşekkürler.

Açık ve net. Güzel anlatılmış beğendim. Teşekkürler.

Gereksiz bilgi yok. Düzeyinde. Çok beğendim. Ellerinize sağlık.

Yüzeysel ve basit anlatılmış. Anlatmaya bağlı metinler ve göstermeye bağlı edebi metinlerin türlerinin (masal, destan, dram…) genel özellikleri anlatılabilirdi. Öyle olsaydı gerçekten yararlı olurdu.

Hiç beğenmedim.

Çok çok teşekkür ederim çok işime yaradı =)

Bu çok kısa olmuş.

Yüzeysel olmuş türleri de anlatılabilirdi.

Teşekkürler.

Süpersiniz teşekkür ederim.

Keşke videolu olsaydı.

Veysel Yiğit | 23 Mart 2014 Saat 09:51

Bence de iyi, iyi olmasına da masal, destan, roman, halk hikayesi, manzum hikaye vb. tanıtsaydınız daha iyi olurdu. Yani beş yıldızı hak ederdi.

Edebiyat Öğretmeni | 23 Mart 2014 Saat 13:41

Linkleme yapılmıştır.

Galip Buğra | 6 Nisan 2014 Saat 15:40

Teşekkürler arkadaşlar.

Çok sağolun… Allah sizden razı olsun. Az da olsa işime yaradı sayılır, üpersiniz. Çok teşekkür ederim.

Gerçekten çok güzel anlatılmış, yazılıya buradan çalışıyorum. Sizin sayenizde inşallah yüksek alırım, herkese tavsiye ediyorum çok iyi.

Bence bilgi özetle iyi ama hepsini ayrı ayrı açıklasa daha iyi olurdu, yine de emeğe sağlık.

Mert Kantar | 7 Mayıs 2014 Saat 20:55

Eksik gibi proje ödevi icin :/

İyi ama biraz az gibi proje için, yine de sağolun.

Ogün Kolancı | 4 Haziran 2014 Saat 19:04

İyi bir anlatım, ikinci dönem dinleme bir günde bunları ezberle :)

Nerede keşke!

YORUM BIRAKIN:

İsim (Gerekli):
E-Mail (Yayınlanmayacak-Gerekli):
Yorumunuz: