Olay Çevresinde Oluşan Edebî Metinleri Tanıma ve Gruplandırma

Bir olaya dayalı olarak meydana gelen edebî metinleri iki gruba ayırmak mümkündür: Anlatmaya Bağlı Edebî Metinler ve Göstermeye Bağlı Edebî Metinler

1. Anlatmaya Bağlı Edebî Metinler

Bu metinler, bir olay veya durum çevresinde yer, zaman, kişi belirtilerek ve bir plan dâhilinde olayların okuyucunun veya dinleyicinin zihninde canlandırılacak şekilde ifade edilmesiyle oluşur.

Anlatmaya bağlı edebî metin türleri şunlardır:

  1. Masal
  2. Destan
  3. Halk hikâyesi
  4. Mesnevi
  5. Manzum hikâye
  6. Hikâye
  7. Roman

2. Göstermeye Bağlı Edebî Metinler

Göstermeye bağlı edebî metinler, bir olayı seyircinin önünde canlandırmak için oluşturulan metinlerdir. Göstermeye bağlı edebî metinleri kendi içerisinde iki gruba ayırmak mümkündür:

1. Geleneksel Tiyatro

Modern tiyatrodan önce de var olan bu tiyatronun türleri şunlardır:

  1. Karagöz
  2. Orta oyunu
  3. Meddah
  4. Köy seyirlik oyunu

2. Modern tiyatro

Modern tiyatro türleri şunlardır:

  1. Trajedi
  2. Komedi
  3. Dram

Anlatmaya bağlı eserler ile göstermeye bağlı eserlerin benzerlik ve farklılıkları şunlardır:

Benzerlikleri:

  • Her iki tür de bir olay çevresinde gelişir. Bu temel olayın etrafında daha küçük çapta gelişen olaylar yer alır.
  • Her iki türde de insanların başlarından geçen ya da geçebilecek nitelikteki olaylar gösterilir.
  • Olaylar belirli bir zaman diliminde geçer.
  • Anlatılan olaylardan etkilenen insanlar ya da varlıklar vardır. Bunlara eserin kahramanları denir. En çok etkilenen varlığa eserin başkahramanı (başkişisi) denir.
  • Olayın serim, düğüm ve çözüm bölümleri bulunur. Yani olayın bir başlangıcı, gelişmesi ve sonunda da çözümlenişi vardır.
  • Ele alınan olayların anlaşılması için tasvirlere ya da dekorlara yer verilir.
  • Metinlerin bir yazarı vardır.

Farklılıkları:

  • Anlatmaya bağlı türlerde olayın mutlaka bir anlatıcısı vardır. Bu anlatıcı olayı ilahî bakış açısıyla, kahramanın bakış açısıyla ya da gözlemci bakış açısıyla anlatır.
  • Göstermeye bağlı eserlerde, sosyal hayatta karşılaşabileceğimiz olaylar sahnede gösterilir.
  • Eserdeki olaylar aktör (erkek oyuncu), aktris (bayan oyuncu) adı verilen oyuncular tarafından canlandırılır. Sosyal yaşamın ve insan karakterinin eleştirisi yapılır.
  • Bu iki tür arasında kullanılan dil ve anlatım biçimi de birbirinden farklıdır. Anlatmaya bağlı eserlerde uzun ve kurallı cümleler kullanılırken göstermeye bağlı eserlerde günlük konuşma dili kullanılır. Cümleler daha açık ve kısadır. Söylenen sözün izleyici tarafından anlaşılması beklenir, bunun için daha açık ve kısa cümleler kullanılır. Konuşma dilinin canlılığı sahnede yansıtılır.

Altın Anahtar
83 Yorum “Olay Çevresinde Oluşan Edebî Metinleri Tanıma ve Gruplandırma
  1. İslam diyor ki:

    Çok sağolun.

  2. Avni diyor ki:

    Bunları nasıl yazıyorsunuz? Büyük başarı!

  3. Gizem diyor ki:

    Evet ya süper!

  4. Gül diyor ki:

    Allah razı olsun tuttuğunuzu altın etsin.

  5. Özcan Ayaz diyor ki:

    Sizin sayenizde 90 aldım projeden :D

  6. Yavuzhan diyor ki:

    Faydalı oldu.

  7. İsmet diyor ki:

    İyi de sanki eksik gibi geldi.

  8. Ahmet Polat diyor ki:

    Allah razı olsun çok işime yaradı.

  9. Ayberk diyor ki:

    Allah razı olsun.

  10. Berat diyor ki:

    Bu yorumu okuyup da bana dua eden herkesin sınav sözlü yazılı proje performans ödevi vb 100 olsun AMİN.

  11. Seda diyor ki:

    Mükemmelsiniz.

  12. Pelin diyor ki:

    Adam gibi yazmışsınız helal olsun.

  13. Arzu diyor ki:

    Çok beğendim.

  14. Ozan diyor ki:

    İyi okumaya değer.

  15. Adem diyor ki:

    Amaan güzel işte :D

  16. Emre diyor ki:

    İyisiniz iyi.

  17. Emel diyor ki:

    Öğrenmek istediğim kadarını öğrendim teşekkürler.

  18. Muhammet diyor ki:

    Açık ve net. Güzel anlatılmış beğendim. Teşekkürler.

  19. Ece diyor ki:

    Gereksiz bilgi yok. Düzeyinde. Çok beğendim. Ellerinize sağlık.

  20. Ceyda diyor ki:

    Yüzeysel ve basit anlatılmış. Anlatmaya bağlı metinler ve göstermeye bağlı edebi metinlerin türlerinin (masal, destan, dram…) genel özellikleri anlatılabilirdi. Öyle olsaydı gerçekten yararlı olurdu.

  21. Berat diyor ki:

    Hiç beğenmedim.

  22. Ceren diyor ki:

    Çok çok teşekkür ederim çok işime yaradı =)

  23. Turhan diyor ki:

    Bu çok kısa olmuş.

  24. Yasir diyor ki:

    Yüzeysel olmuş türleri de anlatılabilirdi.

  25. Seda diyor ki:

    Teşekkürler.

  26. Mensure diyor ki:

    Süpersiniz teşekkür ederim.

  27. Burak diyor ki:

    Keşke videolu olsaydı.

  28. Veysel Yiğit diyor ki:

    Bence de iyi, iyi olmasına da masal, destan, roman, halk hikayesi, manzum hikaye vb. tanıtsaydınız daha iyi olurdu. Yani beş yıldızı hak ederdi.

  29. Galip Buğra diyor ki:

    Teşekkürler arkadaşlar.

  30. Büşra diyor ki:

    Çok sağolun… Allah sizden razı olsun. Az da olsa işime yaradı sayılır, üpersiniz. Çok teşekkür ederim.

  31. Zilan diyor ki:

    Gerçekten çok güzel anlatılmış, yazılıya buradan çalışıyorum. Sizin sayenizde inşallah yüksek alırım, herkese tavsiye ediyorum çok iyi.

  32. Mustafa diyor ki:

    Bence bilgi özetle iyi ama hepsini ayrı ayrı açıklasa daha iyi olurdu, yine de emeğe sağlık.

  33. Mert Kantar diyor ki:

    Eksik gibi proje ödevi icin :/

  34. Seda Akça diyor ki:

    İyi ama biraz az gibi proje için, yine de sağolun.

  35. Ogün Kolancı diyor ki:

    İyi bir anlatım, ikinci dönem dinleme bir günde bunları ezberle :)

  36. Mustafa diyor ki:

    Nerede keşke!

  37. Ceren diyor ki:

    Zaten yazılmış.

  38. Pınar diyor ki:

    Sınav için bayağı yararlı oldu teşekkürler.

  39. Ezginur diyor ki:

    Bence bu çok güzel ama öteki ile birleştirseniz daha iyi olur.

  40. Hicran diyor ki:

    Keşke açıklasaydınız yine de sağolun.

  41. Melek diyor ki:

    Teşekkürler.

  42. Asiye diyor ki:

    Acayip kısa ya!

  43. Furkan Yıldırım diyor ki:

    Sevgili Edebiyatçı hocamız çok güzel yazmış. E bana da bunları deftere yazıp, sınıfta parmak kaldırıp, hocanın gözüne girmek düşüyor :)

  44. Tuğçe diyor ki:

    Harikaydı çok teşekkür ederim.

  45. Ahmet diyor ki:

    Çok güzel anlatılıyor teşekkür ediyorum.

  46. İskender diyor ki:

    Çok sağolun 100 aldım.

  47. Merve diyor ki:

    İşime yaradı ya yeterdir bana yine de sağolun.

  48. Harun diyor ki:

    Süpersiniz.

  49. Mustafa diyor ki:

    Allah razı olsun.

  50. Kerem diyor ki:

    İyi.

  51. Umut diyor ki:

    Teşekkürler.

  52. Vildan diyor ki:

    Çok güzel anlatıyorsunuz teşekkürler.

  53. Furkan diyor ki:

    Çok uzun ama güzel anlatmış sağolun :)

  54. Yağmur diyor ki:

    İdare eder.

  55. Selim diyor ki:

    Eyvallah.

  56. Faruk diyor ki:

    Çok iyi.

  57. Metin diyor ki:

    Çok iyi, güzel site.

  58. Yusuf diyor ki:

    Hocanın ağzından çıkanlarının aynısı. Babalar gibi ;)

  59. Merve diyor ki:

    Elinize sağlık hocam, inşallah sınavdan yüksek not alırız :)

  60. Derya diyor ki:

    Bence güzel bir ünite sonu değerlendirme beğendim.

  61. İrem diyor ki:

    Bence çok güzel siz de olmasanız. Çok teşekkürler. Çok yardımcı oldunuz. :)

  62. Selin diyor ki:

    Çok teşekkür ederim.

  63. Büşra diyor ki:

    Süper :)

  64. Taha diyor ki:

    Çok teşekkürler.

  65. Ecem Su diyor ki:

    Çok teşekkürler çok işime yaradı.

  66. Leyla diyor ki:

    Bence açıklamaları da olsa çok iyi olurdu. Özelliklerinin olması daha ayrıntılı ve yararlı olabilirdi.

  67. Ece Nur diyor ki:

    Süper bir konu bence!

  68. Ayşe diyor ki:

    Çok teşekkürler.

  69. Melek diyor ki:

    Az kısa olmuş ama yine de çok güzel yazmışsınız.

  70. Mert diyor ki:

    Çok sağ olun işime yaradı teşekkürler.

  71. Yusuf diyor ki:

    Çok sağ olun Allah razı olsun.

  72. İpek diyor ki:

    Süpersiniz.

  73. Bilal diyor ki:

    Ben kısa not yazıyorum nete upuzun yazılar geliyor.

  74. Mehmet diyor ki:

    Allah razı olsun hakkınızı helal edin.

  75. Merve diyor ki:

    Çok teşekkürler.

  76. Fatma diyor ki:

    Çok güzel.

  77. Esra diyor ki:

    Çok başarılı bir çalışma tebrikler…

  78. Kerim diyor ki:

    Müthiş!

  79. Adil diyor ki:

    İyi olmuş.

  80. Batuhan diyor ki:

    Çok iyi.

Bir Cevap Yazın