Metinlerin Sınıflandırılması

Sponsorlu Bağlantılar

Metinler temelde insanın kendini ifade etme ihtiyacından doğmuştur. İnsanlar her dönemde duygu ve düşüncelerini anlatma ihtiyacı hissetmiştir ve bu anlatma işini daha çok yazıyla ya da sözle yapmışlardır. Bu açıdan anlatım, genel olarak yazılı ve sözlü anlatım olarak iki gruba ayrılabilir.

Deneme, makale, sohbet, mektup, öykü, roman gibi metin türlerinde yazılı anlatım; münazara, açık oturum, konferans gibi etkinliklerde sözlü anlatım kullanılır.

Bir yazıyı şekil, anlatım ve noktalama özellikleriyle oluşturan kelimelerin bütününe metin denir. İnsanlarda zevk uyandırmak ve onları etkilemek için ortaya konan yazılara ise edebî metin denir.

Zamanla bilimin, edebiyatın gelişmesi ve buna bağlı olarak farklı alanlarda metinlerin yazılması, metinlerin sınıflandırılması sonucunu doğurmuştur. Bu sınıflandırma metin türlerinin birbirinden ayrılmasını ve anlaşılmasını kolaylaştırmıştır. Metinler anlatım türlerine, kullanılan dilin işlevine, yazılış amaçlarına, gerçeklikle ilişkilerine göre gruplandırılabilir. Buna göre metinler genel olarak öğretici metinler ve sanatsal (kurmaca) metinler olarak ikiye ayrılır.

Metinlerin Sınıflandırılması

ÖĞRETİCİ METİNLER

  • Açıklamak, bilgi vermek, öğretmek amacıyla yazılır.
  • Günlük yaşantılar, tarihî olaylar ve bilimsel gerçekler ele alınır.
  • Konuyla ilgili duygu ve düşünceler kısa ve kesin ifadelerle dile getirilir.
  • Dil, daha çok, göndergesel işlevde kullanılır.
  • Söz sanatlarına, kelimelerin mecaz ve soyut anlamlarına pek yer verilmez.
  • Verilen bilgiler, yapılan açıklamalar örneklerle, tanımlarla pekiştirilir.
  • Daha çok ansiklopedilerde, bilimsel kitaplarda ve ders kitaplarında kullanılır.
  • Gereksiz söz tekrarına, ses akışını bozan, söylenmesi güç sesler ve kelimelere yer verilmez.

SANATSAL METİNLER

  • İnsanların iç dünyasında zevk uyandırmak ve onları etkilemek için oluşturulur.
  • Şiir, roman, tiyatro, masal, destan vb. metinleri sanatsal metinlere örnek gösterilebilir.
  • Üslup ve anlatım kaygısı ön plandadır.
  • Dil daha çok sanatsal (şiirsel) anlamda kullanılır.
  • Çağrışım ve duygu değeri yüksek olduğundan okuyanların yeni ve farklı anlamlar çıkarmasına elverişlidir.
  • Kurmaca bir yapısı olan sanatsal metinlerde bireysel yönü öne çıkan işlenmiş, şiirsel ve imgesel bir dil kullanılır.
  • Yan anlam değeri taşıyan, mecaz anlama gelen ve okuyucunun yorumuna göre yeni anlamlar kazanan ifadelere yer verilir.

Sanatsal metinleri anlatmaya ve göstermeye bağlı metinler olmak üzere ikiye ayırabiliriz.

Anlatmaya Bağlı Metinler

  • Yaşanmış ya da tasarlanmış gerçeklikten alınan bir olayın, bir anlatıcı tarafından yorumlanıp dönüştürülmesiyle oluşturulur.
  • “Olay örgüsü” bu metinlerde asıl unsurdur.
  • Anlatmaya bağlı metinler kurmaca olduğu için olay örgüsü yaşanmaz, düzenlenir.
  • Anlatmaya bağlı metinlerde yapı; olay örgüsü, kişiler, yer, zaman gibi birimlerin bir düzen içerisinde verilmesiyle oluşur.
  • Bu metinlerde ilahî bakış açısı, kahraman anlatıcının bakış açısı ve gözlemci anlatıcı olmak üzere üç tip bakış açısı ve anlatıcı vardır.

Göstermeye Bağlı Metinler

  • Göstermeye bağlı anlatımlarda olay sergilenerek gösterilir, yani anlatılmak istenen husus meydanda ya da sahnede canlandırılır.
  • Gösterimlerin yazıldığı metinler göstermeye bağlı metinler olarak nitelendirilir.
  • Genel olarak dramatik metinler ve tiyatro olarak adlandırabileceğimiz bu tarz metinlerde, kurmaca olay ve olay örgüsünü, bir sahne düzeninde topluluk önünde canlandırmak esastır.


Hafıza teknikleriyle Edebiyat dersini kısa sürede öğrenin. Nasıl mı? Tıklayın!
Etiketler: , , ,

Sponsor Bağlantılar

64 YORUM VAR “Metinlerin Sınıflandırılması”

Çok Güzel.

Güzel anlatım teşekkürler.

Çok sağolun ödevim için çok yardımcı oldu teşekkürler. :)

Proje ödevimin konusuydu, sağolun.

Beğendim sağolun.

Teşekkürler.

Teşekkürler çok sağ olun ödevimdi.

Gerçekten teşekkürler sınıfta anlatacağım.

Sağolun benim işime yaradı.

Teşekkürler, inşallah sınıfta da anlatabilirim.

Harika bir bilgiydi emeği geçenlerden Allah razı olsun.

Ödevime çok yardımcı oldunuz sağolun.

Teşekkür ederim, Allah razı olsun.

Çok güzel olmuş.

Hiç yardımcı olamadınız sağolun yani :/

Allah razı olsun.

Hiç zevk almadım teşekkürler.

İdare eder.

Gerçekten harikasınız ya mükemmel bir ödev oldu süper :D

Çok faydalı oldu.

Hocamız bir şey yazdırmıyor, ben de hep buradan bakıyorum çok güzel bir site.

Sözlüm için kullanacağım teşekkürler.

Çok teşekkür ederim, ödevime çok yardımcı oldu.

Çok sağolun emeği geçen herkese teşekkür ederim.

Öğrenciye yardım eden birileri çıktı teşekkürler süpersiniz :-P

Çok teşekkürler yardımcı oldu güzel anlatım.

Pek bir şey anlamadım ama iyiydi ya :D

Güzel bir site ama işime yaramadı.

Çok faydalı oldu bu yazı ödev için.

Gerçekten işime yaradı sağolun canlar (:

Yazılı sorusuydu çok teşekkürler.

Abi çok iyi ya sağolun!

Çok sağolun işime yaradı.

Çok teşekkürler.

Kardeşim eline sağlık şu tablo çok işime yaradı, ALLAH senden razı olsun.

Emeğinize sağlık çok iyi :)

Eyvallah güzeldi.

Öncelikle teşekkürler, burada diğer sitelerin aksine anlatılanlar çok duru ve yalın bir dille anlatılmış. Çok sağolun.

Teşekkürler.

Müthiş!

Hiç uzun değil kusura bakmayın ama performans ödevine yardımcı olmuyor.

Sınav konusuydu, kitapta bulamadım buradan baktım. Çok güzel anlatılmış inşallah sınavda yaparım :)

Esra Türkoğlu | 21 Kasım 2013 Saat 09:14

Sınavım için çok gerekliydi, anlatım için teşekkürler. Elinize sağlık, muhteşem olmuş.

Çok teşekkürler süper bir site!

Allah razı olsun.

Eyvallah güzel olmuş.

Çok sağolun.

Çok teşekkürler çok işime yaradı :)

Çok teşekkürler.

Hoca en 3 sayfa olacak diyor burada belki 2 sayfa yoktur :)

Çok teşekkürler.

Destan nerede acaba?

Sağolun.

Çok sağ olun yarın sınavım vardı yardımcı oldunuz.

Güzel.

Gerçekten harika olmuş. I like my students because they’re hardworking.

Çok sağolun çok işime yaradı. :) ödevimde çok büyük bir katkısı oldu. :)

Adamsınız!

Süpersiniz. Şimdi ders çalışmaya başladım. İnşallah 11. sınıfı da geçerim.

Süper anlatımıyla öğrencilerin çok işine yaradı. Tabi ki benim de, Allah sizden razı olsun.

Harika çok teşekkürler.

Benim ödevim için gerekli bilgiler teşekkürler.

Teşekkürler çok iyi oldu yoksa hoca derse almayacaktı, tekrar teşekkürler.

Güzel anlatım eyvallah.

YORUM BIRAKIN:

İsim (Gerekli):
E-Mail (Yayınlanmayacak-Gerekli):
Yorumunuz: