Manzume ve Şiir

Dilde biri nazım diğeri nesir olmak üzere iki anlatım biçimi vardır. Nazım, ölçülü ve uyaklı anlatım biçimidir.

Manzume: Ölçü ve kafiye gözetilerek, nazım biçiminde yani dizeler halinde yazılan metinlere ”manzume” denir. Manzumelerin sanat değeri taşıyanlarına da “şiir” denir.

Manzume ve şiir arasındaki farklar:

  • Manzumede anlatılanlar düz yazıyla ifade edilebilirken şiirde anlatılanlar düz yazıyla ifade edilemez.
  • Manzumelerde bir olay örgüsü varken şiirlerde olay örgüsü yoktur.
  • Manzumelerde sözcükler genelde gerçek anlamda kullanılırken şiirde çok anlamlılık vardır.
  • Şiirler manzumelere göre çağrışım yönünden daha zengindir.

Manzum hikâye:

Nazmın nesre yaklaştırılmasıyla ortaya çıkan bir türdür. Önemli özelliklerinden birisi metinde karşılıklı konuşmaların yer almasıdır. Bu tarzı edebiyatımızda ilk kez Servet-i Fünuncular denemiştir. Tevfik Fikret ve Mehmet Akif Ersoy bu türde başarılı örnekler vermişlerdir.

Şiir Türleri

1. Lirik Şiir

  • Aşk, ayrılık, hasret ve özlem gibi konuları duygusal bir dille anlatan şiire lirik şiir denir.
  • Eski Yunan edebiyatında şairler şiirlerini Lyra (lir) denilen bir sazla söyledikleri için bu tür şiirlere lirik denilmiştir.
  • Gazel, şarkı koşma, semai lirik şiire örnektir.

2. Pastoral Şiir

  • Doğa güzelliklerini, kır ve doğa sevgisini, orman, yayla, dağ, köy ve çoban yaşamını, bunlara karşı duyulan özlemleri anlatan şiir türüdür.
  • Şair doğa karşısındaki duygularını anlatıyorsa “idil”, bir çobanla karşılıklı konuşuyormuş gibi anlatıyorsa “eglog” adını alır.

3. Epik Şiir

  • Yiğitlik, kahramanlık, savaş temalarını işleyen şiirlerdir.
  • Destansı özellikler gösteren şiirlerdir.
  • Okuyanda coşku ve yiğitlik duygusu uyandırır.
  • Epik sözcüğü, Yunancada destan anlamındaki epope’den gelmektedir.

4. Didaktik Şiir

  • Bilgi vermek, öğretmek, öğüt vermek gibi öğretici amaç taşıyan şiirlerdir.
  • Manzum hikâyeler ve fabllar da bu gruba girer.

5. Satirik Şiir

  • Toplumdaki çeşitli düzensizlik ve bozuklukları iğneleyici sözlerle, alaylı ifadelerle eleştiren şiirlerdir.
  • Halk edebiyatında “taşlama”, Divan edebiyatında “hiciv” denir.

6. Dramatik Şiir

  • Tiyatroda kullanılan şiir türüdür.
  • Eski Yunan edebiyatında oyuncuların sahnede söyleyecekleri sözler şiir haline getirilir ve onlara ezberletilirdi. Bu şekilde sözler şiir şeklinde söylenirdi.
  • Dramatik şiir, karşılıklı konuşma şeklinde yazılan manzumelerdir.
  • Bizde birkaç sanatçı dışında pek kullanılmamıştır.

92 Yorum Var: “Manzume ve Şiir

  1. Ödevime çok yardımcı oldu… Sağolun, teşekkürler bu konuyu hazırlayan ya da hazırlayanlara…

    1. Küfür içerikli olmadığı sürece her türlü olumsuz eleştiriye açığız.

  2. Çok güzel bir site olmuş, tebrik ediyorum. Emeğiniz için çok sağolun. Gerçekten edebiyat hocamsınız.

  3. Gerçekten güzel bir şekilde açıklanmış olması çok işime yaradı. Emeği geçen herkese sonsuz teşekkürler. :)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.