Koşma

Sponsorlu Bağlantılar

Halk edebiyatında en çok kullanılan ve en çok sevilen nazım biçimidir.

Koşmaların genel özellikleri şunlardır:

  • Genellikle hece ölçüsünün on birli (6+5 ya da 4+4+3) kalıbıyla üç veya beş dörtlük arasında söylenir.
  • Şair koşmanın son dörtlüğünde adını ya da mahlasını söyler.
  • İlk dörtlüğün kafiye örgüsü xaxa ya da aaab biçiminde olur.
  • Diğer dörtlüklerin ilk üç dizesi kendi arasında kafiyelenir, dördüncü dize birinci dörtlüğün son dizesiyle kafiyelenir. Yani cccb, dddb…
Koşma Örneği
Eğer benim ile gitmek dilersen
Eğlen güzel yaz olsun da gidelim
Bizim iller kıraçlıdır açılmaz
Yollar çamur kurusun da gidelim
 
Karac’oğlan der ki buna ne fayda
Hiç rağbet kalmadı yoksula bayda
Bu ayda olmazsa gelecek ayda
On bir ayın birisinde gidelim
Karac’oğlan

Koşmalar işlediği konulara göre değişik isimler alır.

a. Güzelleme: Aşk, hasret, ayrılık, doğa sevgisi gibi lirik konuları işleyen koşmalardır.

Evvel sen de yücelerden uçardın
Şimdi enginlere mi indin gönül
Derya deniz dağ taş demez aşardın
Kara menzilini aldın mı gönül
 
Yiğitliğim elden gitti yel gibi
Damağımda tadı kaldı bal gibi
Hoyrat eli değmiş gonca gül gibi
Bozulmuş bağlara döndün mü gönül
Karacaoğlan

b. Taşlama: Bir kişi olay ya da durumu eleştiren koşmalardır.

Ormanda büyüyen adam azgını
Çarşıda pazarda insan beğenmez
Medrese kaçkını softa bozgunu
Selam vermeğe dervişan beğenmez
Kazak Abdal

c. Koçaklama: Coşkun ve yiğitçe bir üslupla savaş ve kahramanlık konularını anlatan, savaşları tasvir eden koşmalardır.

Yiğitler silkinip ata binende
Derelerden boz kurtlara ün olur
Yiğit olan döne döne döğüşür
Kötüler kavgadan kaçar dön olur
Köroğlu

d. Ağıt: Bir kimsenin ölümü üzerine duyulan acıları anlatmak amacıyla söylenen ölü çıkan evlerde, matem toplantılarında okunup ağlanılan şiirlerdir. Ağıtlar, eski Türk sagularını hatırlatır. Ağıtların çoğu on birli hece ölçüsüyle söylenmiştir. (Anonim halk şiiri ürünü olan ağıtlar da vardır).

Can evimden vurdu felek neyleyim
Ben ağlarım çelik teller iniler
Ben almadım toprak aldı koynuna
Yârim diye bülbül diller iniler
Dadaloğlu
 


Hafıza teknikleriyle Edebiyat dersini kısa sürede öğrenin. Nasıl mı? Tıklayın!
Etiketler: , , , , , ,

Sponsor Bağlantılar

14 YORUM VAR “Koşma”

Çok iyi sağolun.

Teşekkür ederim.

Sağolun.

Teşekkürler.

Güzel açıklanan bir konu daha…

Çok teşekkürler.

Teşekkürler.

Yılmaz Recep | 8 Şubat 2014 Saat 09:24

Allah’ına kurban Atana rahmet.

Çok teşekkürler aradığımı tam olarak buldum.

Zehra Bozkurt | 18 Mart 2014 Saat 19:17

Yardımınız için teşekkürler.

Teşekkürler. Çok yardımcı oluyorsunuz. Anlaşılır ve net.

Gerçekten tüm site faydalı ve sade olmuş. Teşekkürler…

Esra Gökmen | 8 Mayıs 2014 Saat 21:37

Teşekkürler. Bu siteden çalıştım 80 aldım tekrar teşekkürler güzel bir site :-)

Çok güzel bir site gerçekten. Hemen hemen bütün aradıklarım sade ve anlaşılır bir şekilde bulunuyor.

YORUM BIRAKIN:

İsim (Gerekli):
E-Mail (Yayınlanmayacak-Gerekli):
Yorumunuz: