Falih Rıfkı Atay (1894-1971)

Falih Rıfkı Atay

İstanbul’da doğan sanatçı, ortaokulu, Mekteb-i Tahsil Mektebinde lise öğrenimini Mercan İdadisinde tamamladı. Darülfünun Edebiyat Fakültesini 1912’de bitirdi. 1911’de ilk yazıları, Servet-i Fünun dergisinin genç yazarlara ayrılan ek sayfalarında yayımlandı. Tecelli dergisi ile Süleyman Bahri’nin yönettiği Kadın dergisinde Cenap Şahabettin ile Ahmet Haşim’in eserlerini hatırlatan şiirleri çıktı. Tanin gazetesinde düz yazılar yayımladı. Dahiliye Vekili Talat Paşa ile birlikte resmî görevle Bükreş’e gittiğinde Tanin gazetesine röportajlar gönderdi. Bu dönemdeki yazıları, Türkçülük ve Türkçecilik akımlarının etkisini taşıyordu. I. Dünya Savaşı’nda Suriye’ye gitti. Suriye ve Filistin’deki savaş anılarını “Ateş ve Güneş” kitabında topladı. 1918’de Akşam gazetesini kurdu. Gazetede, Kurtuluş Savaşı’nı destekleyen yazılar yazdı. Kurtuluş Savaşı’nı destekleyen yazılarını Tanin ve Hakimiyet-i Milliye gazetelerinde sürdürdü. Hakimiyet-i Milliye, Ulus, Milliyet gazetelerinde başyazarlık yaptı. Köşe yazılarında Atatürk devrimlerini ve Batılılaşmayı savundu. Atatürk’ün çok yakınında bulunması ve önemli olaylara tanıklık etmesi yapıtlarına ayrı bir önem kazandırdı. 1923’te TBMM’ye girdi ve aralıksız 27 yıl milletvekilliği yaptı. Yeni Türk Alfabesinin hazırlanması ve uygulanması sırasında Dil Encümeninde görev aldı. Ulus gazetesinin başyazarlığını yaptı. 1950’den sonra Dünya gazetesini kurdu.Gazetecilik, yazarlık ve milletvekililiği yaptı.

Edebî Kişiliği:

  • İzmir’in kurtuluşundan sonra tanıştığı Mustafa Kemal’in dostluğunu kazandı ve bu döneme ilişkin anılarını “Atatürk’ün Bana Anlattıkları”, “Çankaya” ve “Atatürk Ne İdi?” adlı kitaplarda topladı.
  • Atatürk’ün çok yakınında bulunması ve önemli olaylara tanıklık etmesi yapıtlarına ayrı bir önem kazandırdı. 1923’te TBMM’ye girdi ve aralıksız 27 yıl milletvekilliği yaptı.
  • Sağlam, çekici anlatımı ve duru Türkçesiyle basının en usta kalemlerinden oldu.
  • Türkçeyi süssüz, sanatsız ama etkin kullandı.
  • Siyasi konuları işleyen fıkra ve başyazılarıyla tanındı.
  • Falih Rıfkı Atay, gezi yazılarını ve anılarını topladığı kitaplarıyla Cumhuriyet döneminde bu türlerin ilk özgün örneklerini verdi.

Eserleri:

  • Anı: Ateş ve Güneş (Suriye ve Filistin savaş anıları), Zeytindağı, Atatürk’ün Bana Anlattıkları, Mustafa Kemal’in Mütareke Defteri, Çankaya, Batış Yılları, Atatürk’ün Hatıraları, Atatürk Ne idi?
  • Gezi: Faşist Roma, Kemalist Tiran, Kaybolmuş Makedonya, Deniz Aşırı, Yeni Rusya, Moskova-Roma, Bizim Akdeniz, Taymis Kıyıları, Tuna Kıyıları, Hind, Yolcu Defteri, Gezerek Gördüklerim
  • Fıkra: Eski Saat, Niçin Kurtulmamak, İnanç, Kurtuluş, Pazar Konuşmaları, Bayrak
  • İnceleme: Başveren İnkılapçı, Atatürkçülük Nedir, Londra Konferansı Mektuptan, Türk Kanadı, Kanat Vuruşu
  • Monografi: Babamız Atatürk (çocuklar için)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir