Divanü Lugati’t Türk

Sponsorlu Bağlantılar

Divanü Lugati't Türk

Divanü Lügati’t-Türk (Günümüz Türkçesi ile: Türk Diyalektleri Sözlüğü), Kaşgarlı Mahmud tarafından Bağdat’ta 1072 – 1074 yılları arasında yazılan Türkçe-Arapça bir sözlüktür. Türkçenin bilinen en eski sözlüğü olup, batı Asya yazı Türkçesi hakkında var olan en kapsamlı ve önemli dil anıtıdır. Eser Halife Ebtilkasım Abdullah’a sunulmuştur.

Kökleşik Arap Sözlük bilgisi ilkelerine göre hazırlanmış olan sözlük, Kaşgarlı Mahmud’un Türk boyları hakkındaki etraflı bilgisinin yanı sıra, Arap Dil bilimi konusunda da esaslı bir eğitim görmüş olduğunu gösterir.

Türkçenin önemli bir dil olduğunu anlatmak ve Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla yazılmıştır. Eser Türk lehçelerindeki harflerin alfabe sırasına göre düzenlenmiş ve eserde manaların iyi anlaşılması için örnek cümlelere yer verilmiştir.

Divanû Lügati’t-Türk bir sözlük olarak hazırlanmasına rağmen Türk sosyolojisi, psikolojisi, edebiyatı, gelenek ve görenekleriyle ilgili bilgi veren ve nesir parçaları, bazı vakalar çeşitli örneklerle zenginleştirilmiş bir ansiklopedi niteliği göstermektedir. Bu dönem ürünleri içerisinde Türk edebiyatının en eski yıllarına kaynaklık eden en önemli eserdir.

Mensur (düzyazı) bir eserdir. Bu yönüyle dönemin diğer eserlerinden ayrılır. Ancak eserin içindeki koşuk, sagu gibi örnek şiir parçaları nazma da yer verildiğini göstermektedir. Sekiz bölümden oluşan eserde 7500 kelime ve Arapça karşılıklarıyla bunların kullanıldığı örnek cümle veya şiirler; sagu, koşuk ve sav örnekleri; dilbilgisi kuralları ve o devirdeki Türk boylarını gösteren bir harita bulunmaktadır.

Kaşgarlı Mahmut, kelimeleri göçebe boylar arasında gezerek bizzat kendisi derlemiştir. Dilbilgisi kurallarına eserinde yer veren bir filolog; Türk boylarının etnik durumunu şemayla anlatan, Türk toplulukları hakkında bilgi veren bir etnograf; ayrıca Türk boylarının yerleşim alanını gösteren bir harita çizmiş olan ilk Türk haritacısıdır.

Kaşgarlı Mahmud, Divân-ı Lügati’t-Türk’e şöyle başlar;

Esirgeyen, koruyan Allah’ın adıyla

“Allah’ın, devlet güneşini Türk burçlarından doğurmuş olduğunu ve Türklerin ülkesi üzerinde göklerin bütün dairelerini döndürmüş olduğunu gördüm. Allah onlara Türk adını verdi. Ve yeryüzüne hâkim kıldı. Cihan imparatorları Türk ırkından çıktı. Dünya milletlerinin yuları Türklerin eline verildi. Türkler Allah tarafından bütün kavimlere üstün kılındı. Hak’tan ayrılmayan Türkler, Allah tarafından hak üzerine kuvvetlendirildi. Türkler ile birlikte olan kavimler aziz oldu. Böyle kavimler, Türkler tarafından her arzularına eriştirildi. Türkler, himayelerine aldıkları milletleri, kötülerin şerrinden korudular. Cihan hâkimi olan Türklere herkes muhtaçtır, onlara derdini dinletmek, bu suretle her türlü arzuya naili olabilmek için Türkçe öğrenmek gerekir.”

Kaşgarlı Mahmud’un 11. yüzyılda Balasagun’u merkez alarak çizdiği Dünya haritası o dönem Türklerinin yaşadıkları bölgeleri ve dağılımlarını göstermesi bakımından dikkate şayandır. Harita, Türklerin bulunduğu bölgeleri göstermek amacıyla çizilmiştir. Daire şeklinde olan haritanın çevresinde Doğu, Batı, Kuzey, Güney yönleri belirtilmiş, bazı deniz ve ırmaklar gösterilmiştir. Batıda işaret edilen yerler İdil boylarına, yani Kıpçakların ve Frenklerin oturdukları bölgelere kadar uzanır. Güney-Batıda Habeşistan’a, Güneyde Hint, Sint, Doğuda Çin ve Japonya’ya işaret edilmiştir.

Kaşgarlı Mahmut Türk Dünyası Haritası

Genel Özellikleri:

  • 11. yüzyılda yazılmıştır.
  • Türkçenin ilk sözlüğü, antolojisi, ansiklopedisi ve dil bilgisi kitabidir.
  • Araplara Türkçe öğretmek, Türkçenin yaygınlığını göstermek için yazılmıştır.
  • Kaşgarlı Mahmut, birçok Türk boyunu gezerek derlemeler yapmıştır.
  • Sözcükleri örnekleyen atasözleri ve şiirler kullanmıştır. (Bu özelliği, onun, kendinden sonraki Türk edebiyatı için çok önemli bir kaynak olmasını sağlamıştır.)
  • Aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
  • Kitabın yazıldığı metin Hakaniye lehçesiyle, açıklamaları ise Arapçayla yazılmıştır.


Hafıza teknikleriyle Edebiyat dersini kısa sürede öğrenin!

Etiketler: , ,

75 YORUM VAR “Divanü Lugati’t Türk”

Çalışmak çalışmak çalışmak :D Allah’ım yarınki sınavımda bana yardımcı ol. Amin.

Aslında edebiyat bu sene (10.sınıfta) zor. Allah herkesin yardımcısı olsun. (AMİN)…

Yarınki sınavım umarım güzel geçer. 10.sınıf gerçekten çok zor.

Yarın edebiyat sınavı var.

Bu site çok güzel anlatmış konuyu. Herkese teşekkür ederim bu sayede sınavdan iyi bir şey alacağım.

Edebiyat çok güzel anlatılmış teşekkürler.

Yarın edebiyattan ortak sınav var inşallah güzel geçer.

Sınavdan çok korkuyorum.

Bu konular beni öldürüyor.

Çok teşekkürler sayenizde edebiyattan 94 aldım sağolun :)

Kısa ve öz :) teşekkürler.

10.sınıftakilere Allah sabır versin ilk önce bana ama. :)

100 aldım çok sağolun.

Konular çok uzunmuş.

Bu konular çok uzun ve karışık.

10.sınıf zor fakat sayısal olanlara sayısalda edebiyat çekilir mi ya!

Performans ödevim için çok yardımcı oldu sağolun. :)

Açıklamalı ve öz olmuş.

Çok iyi anlatılmış, yardımcı oldu gerçekten.

Allah’ım sen yarınki sınavda 50 60 almama yardım et yarabbim amin.

Bütün çalışkanlar burada galiba.

Herkes Edebiyat sınavından bir önceki gün burada galiba ben de dahil :D inşallah herkesinki güzel geçmiştir arkadaşlar.

Oh sonunda buldum anlatacağım konuyu.

Konular öz ve açıklayıcı bu konuları çok seviyorum.

10.sınıftayım bu konular beni çok sıkıyor.

Kısa ve öz olması çok iyi.

Çok iyi bir site herkes 10 galiba ama ben 9 um çok yararlı hiç 9 var mı aranızda?

Sağolun çok yardımcı oldunuz.

Bizim de var edebiyattan sınav.

İpek Ünlü | 23 Şubat 2014 Saat 16:08

Sağ olun çok iyi oldu da biraz zor edebiyat.

Veysel Aytaç | 24 Şubat 2014 Saat 21:29

“Ğassek” kelimesi Kur’an’da geçen Türkçe kelime olduğu söyleniyor. Bunu nasıl bulabiliriz? Divanü Lugatı’t-Türk’te bulamadım.

Teşekkürler.

Herkes sınav için girmiş hazırlanmış, ben ise anlatacağım konu için girdim. Aslında bayağı uzun bekliyordum bu kadar kısa olması şaşırttı beni mutluyum; bu arada 10. sınıf fazla zor değil.

Caner ÖZDEMİR | 23 Mart 2014 Saat 11:31

10.sınıf diğer sınıflara göre hiç de zor değil. Ayrıca onlarca site dolaştım ve bu siteden iyisini bulamadım. Teşekkürler.

Teşekkürler.

Çok teşekkürler.

Benim işime çok yaradı, denemeyip okumayanlara tavsiye ediyorum.

Çok iyi olmuş.

10. sınıf çok zor gerçekten ama yapacak bir şey yok. Proje ödevim için bunlar pek yeterli olmadı ama yine de teşekkürler. Bütün 10. sınıflara gönülden başarılar…

İşime yaradı teşekkür ederim ;)

Çok teşekkür ederim. İşime gerçekten yaradı çok güzel özetlenmiş.

4. Sınıfım ben ama hiç zor gelmiyor.

Şuan 6. sınıfa gidiyorum. Öğretmenim proje ödevi olarak Divanı Lügatit Türk’ü verdi. Bu konu hakkında bana çok yardımcı oldunuz. Gerçekten çok teşekkür ederim. Diğer arkadaşlarımın da emeğinize saygı verdiklerinizi düşünüyorum. Gerçekten işime yaradı. İçinde yer alan güzel sözlerden de bahsedebilir misiniz?

Çok yardımcı oldunuz, çok teşekkür ederim. Sayenizde proje ödevim çok güzel oldu.

Gerçekten sizlere çok teşekkür ederim, ben hep buradan çalışıyorum, umarım yarınki sınavım güzel geçer herkese başarılar :)

Sınav demek ölüm demek!

Fevkaladenin fevkinin mükemmeliyetinde olmuş.

Üniversite 3.sınıf Türk eğitim tarihi okul bitiyor bunlar bitmiyor. Allah’ım sabır :)

Çok güzel bir anlatımdı teşekkürler :)

Çok iyi, yazılıdan da 83 aldım.

Siz bir de üniversitede görün.

Süper olmuş teşekkürler :)

100 üzerinden 100 veriyorum. Helal olsun bu sitede emeği geçenlere. Güzel bir site ama sınava hazırlık için konulardan önemli yerleri işaretlerseniz sevinirim. Teşekkürler.

Süper, yarın sınavım var inşallah yüksek alırım; ayrıca bu ödevde emeği geçen herkese teşekkürler.

Teşekkürler ;)

Çok teşekkürler, sınav için gerekli bilgileri temin ettim 10.sınıf.

Neresi zor bu konun, çalışınca her şey kolay olur.

Evet aynen katılıyorum çok karışık ama güzel yani yeni yıllar ve teşekkürler :)

Ben çok beğendim bunun sayesinde kazandım.

Çok güzel anlatmış.

Herkes sınav için siteye girmiş yoksa bakmaz bile :D

Teşekkürler, çok yardımcı oldunuz :)

Yarın edebiyat sınavı olan herkese başarılar :)

Çok teşekkürler.

İrfan Biricik | 16 Şubat 2015 Saat 18:05

Sağolun.

Çok teşekkürler. Siteniz mükemmel.

Çok teşekkürler.

Çok teşekkürler.

100 aldım :=)

Teşekkür ederim sınavdan 93 aldım.

İşime çok yaradılar.

Gerçekten çok işime yaradı ellerinize sağlık hepinize başarılar.

İrem Cancan | 9 Nisan 2015 Saat 15:09

Ben böyle uzun demedim ki.

Mustafa Baysal | 20 Nisan 2015 Saat 19:06

Ben böyle uzun demedim ki!

YORUM BIRAKIN:

İsim (Gerekli):
Yorumunuz: