Bireyin İç Dünyasını Esas Alan Eserler

Bireyin iç dünyasını esas alan eserlerin özellikleri şunlardır:

  • Bireyin iç dünyasını esas alan yazarlar insan gerçekliğini farklı bir bakışla anlatmak, modern hayatın insan üzerindeki etkilerini tespit etmek için psikoloji, psikoanalitik (psikoanaliz) gibi bilimlerden ve dolayısıyla Freud’un görüşlerinden faydalanmışlardır.
  • Yazarlar, bireyin iç dünyasını anlatmak için, düş analizi (bireyin gördüğü rüyayı içerik olarak çözümlemek) ve bilinç akışı (insanın zihninden geçirdiklerini, çağrışımları, sınır koymadan, doğrudan peş peşe anlatmak) yolarından yararlanmışlardır.
  • Bireyin iç dünyasını esas alan eserlerde; bunalım, yabancılaşma, bireyin toplumla hesaplaşması, yalnızlık, sıkıntı, bilinçaltı, bireysel sorgulamalar, evrenin düzeni gibi konular ele alınır.
  • Mekân, olay ve zaman bireyin iç dünyasını esas alan eserlerde birey üzerindeki etkisiyle birlikte verilirken, toplumcu gerçekçi eserlerde toplumun sorunlarını, sınıflar arasındaki farklılıkları vermek için bir araç olarak kullanılır.
  • Bireyin iç dünyasını esas alan eserlerde çağrışımlara açık sanatsal bir üslupla ruh tahlillerine; toplumcu gerçekçi eserlerde halkın günlük konuşma diline, yerel söyleyişlere, açık ve sade bir anlatıma yer verilir.

Bireyin İç Dünyasını Esas Alan Sanatçılar

PEYAMİ SAFA (1889 – 1961)

  • Psikolojik roman türünün usta ismidir.
  • Roman tekniği oldukça gelişmiştir.
  • Batılı olamayan ama Doğulu da kalamamış Türk toplumunu konu edinmiştir; bu konu Fatih – Harbiye romanında daha da öne çıkar.
  • Dokuzuncu Hariciye Koğuşu hasta bir gencin psikolojisini anlattığı, yazarın otobiyografik romanıdır.
  • Olaylardan çok psikolojik tahlillere önem vermiştir.
  • Ekonomik nedenlerle Server Bedii takma adıyla Cingöz Recai adlı polisiye romanlar yazmıştır.
  • “Kültür Haftası” adlı bir dergi çıkarmıştır.
  • Eserleri:
  • Roman: Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Matmazel Noraliya’nın Koltuğu, Bir Tereddüdün Romanı, Sözde Kızlar, Fatih-Harbiye, Yalnızız, Mahşer
  • Deneme: Eğitim – Gençlik – Üniversite
  • Makale: Sanat, Edebiyat, Tenkit

Daha Fazla Ayrıntı İçin Bkz. Peyami Safa Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

TARIK BUĞRA (1918 – 1994)

  • Öykü, roman, deneme ve tiyatrolarıyla tanınır.
  • Öykü ve romanlarında Türk toplumunun tarihine yönelmiştir.
  • Psikolojik ögelere yer vermiştir.
  • Maupassant tarzı hikâyeye uygun hikâyeler yazmıştır.
  • Kurtuluş Savaşı yıllarını anlattığı Küçük Ağa ve Osmanlı Devleti’nin kuruluşunu anlattığı “Osmancık” romanlarıyla tanınır.
  • Eserleri:
  • Roman: Küçük Ağa, Küçük Ağa Ankara’da, Osmancık, Firavun İmanı, İbişin Rüyası
  • Öykü: Yarın Diye Bir Şey Yoktur, Siyah Kehribar, Oğlumuz

Daha Fazla Ayrıntı İçin Bkz. Tarık Buğra Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

ABDÜLHAK ŞİNASİ HİSAR (1883 – 1963)

  • İstanbul’un lüks semtlerini ve Boğaziçi’ni, eski aşklarını, eğlencelerini anlatmıştır.
  • Anlaşılır bir dille, anı, makale, öykü ve romanlar yazmıştır.
  • Anıları ve CHP roman yarışmasında (1942) üçüncü olan Fehim Bey ve Biz adlı romanı önemli eserleridir.
  • Eserleri:
  • Anı: Boğaziçi Mehtapları, Boğaziçi Yalıları, Geçmiş Zaman Köşkleri, İstanbul ve Pierre Loti
  • Roman: Fehim Bey ve Biz

Daha Fazla Ayrıntı İçin Bkz. Abdülhak Şinasi Hisar Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

MUSTAFA KUTLU (1947 – )

  • Bireyin iç dünyasını esas alan bir hikâyecidir.
  • Dergâh dergisini çıkarmaktadır.
  • İlk dönemlerinde Sait Faik ve Sabahattin Ali etkisinde hikâyeler yazmıştır. Bir dönem “sosyal değişim” konulu hikâye kitapları yazdıktan sonra bireylerin içlerinde olup bitenlerin aksettirildiği, çocukluk, aşk, çevre, köy varoş hayatı… gibi konuları daha çok nostaljik bir tarzla işlediği uzun hikayeler yazmıştır.
  • Eserleri:
  • Hikâye: Ortadaki Adam, Gönül İşi, Yokuşa Akan Sular, Yoksulluk içimizde, Ya Tahammül Ya Sefer, Bu Böyledir, Sır, Arka Kapak Yazıları, Hüzün ve Tesadüf, Uzun Hikâye, Mavi Kuş
  • Deneme: Şehir Mektupları

Daha Fazla Ayrıntı İçin Bkz. Mustafa Kutlu Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

SELİM İLERİ (1949 – )

  • On dokuz yaşındayken yayımlanan “Cumartesi Yalnızlığı” adlı ilk öykü kitabıyla dikkatleri çekmiştir.
  • Bireyin zengin iç dünyasını yansıtmaya öncelik veren öyküler yazmıştır.
  • Eserlerinde modernist ögelere yer vermiştir.
  • Romanlarında bireyler arasındaki iletişimsizliği, yakın tarihte yaşamış bazı tanınmış kişilerin yaşamlarını vb. işlemiştir.
  • Deneme, inceleme, anı, senaryo, tiyatro, antoloji vb. alanlarda eserleri de vardır.
  • Eserleri:
  • Hikâye: Cumartesi Yalnızlığı, Pastırma Yazı, Dostlukların Son Günü, Eski Defterlerde Solmuş Çiçekler, Son Yaz Akşamları, Bir Denizin Eteklerinde
  • Roman: Destan Gönüller, Her Gece Bodrum, Cehennem Kraliçesi, Ölüm İlişkileri, Bir Akşam Alacası, Yalancı Şafak, Saz Caz Düğün Varyete, Yaşarken ve Ölürken, Mavi Kanatlarınla Yalnız Benim Olsaydın, Kırık Deniz Kabukları, Yarın Yapayalnız
  • İnceleme: Aşk-ı Memnu ya da Uzun Bir Kışın Siyah Günler, Kamelyasız Kadınlar
  • Anı: Annem İçin, Anılar Issız ve Yağmurlu
  • Antoloji: İlk Gençlik Çağına Öyküler (2 Cilt), Gençlere Türk Romanından Altın Sayfalar
  • Tiyatro: Cahide Sonku Ölüm ve Elmas

Daha Fazla Ayrıntı İçin Bkz. Selim İleri Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

SAMİHA AYVERDİ (1905-1993)

  • Eserlerinde Batılılaşma ile birlikte meydana gelen uygarlık değişimini ve bu değişimin toplumda ve özellikle aile içinde sebep olduğu sorunları, çözülmeleri roman kişilerinin iç dünyalarından takip ederek romanlaştırır.
  • Romanlarında tasavvufi mesajlar, şeyh, tekke, tarikat, cami, cemaat gibi dinsel ögeler önemli yer tutar. Bu öğelerin odak noktasını aşk oluşturur.
  • Tarih, din ve tasavvuf yapıtlarında önemli yer tutar.
  • Geleneksel konak, köşk ve yalılar yapıtlarında önemli yer tutar.
  • Romanlarının yapısını geçmiş-şimdi çatışması üzerine kurmuştur.
  • Eserleri:
  • Roman: Aşk Bu İmiş, Batmayan Gün, Mabette Bir Gece, Ateş Ağacı, Yaşayan Ölü, İnsan ve Şeytan, Son Menzil, Yolcu Nereye Gidiyorsun, Mesihpaşa İmamı, İbrahim Efendi Konağı, Bir Dünyadan Bir Dünyaya
  • Deneme: Yusufçuk, Hancı

Daha Fazla Ayrıntı İçin Bkz. Semiha Ayverdi Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

16 Yorum Var: “Bireyin İç Dünyasını Esas Alan Eserler

  1. son dönem sanatçılarından elif şafak, ayşe kulin, ahmet ümit vb. isimler de sınavlarda soruluyor. ders notu ekler misiniz?

  2. Cumhuriyet dönemini biraz ayrıntılı anlatır mısınız? Sınavın %80’i bu dönemden geliyor.

  3. Halikarnas Balıkçısı sizin sitenizde toplumcu-gerçekçi eserler veren yazarlar arasında sayılmış; ancak Teknofem Edebiyat videolarında bireyin iç dünyasını esas alan eserler veren sanatçılar kategorisinde işlenmiş. Hanginize inanayım şaşırdım vallahi. Bir bilen varsa soruma cevap versin, ve beni aydınlatsın bu konuda lütfen.

Bir Cevap Yazın