10.Sınıf Türk Edebiyatı 1.Dönem 2.Yazılı Soru ve Cevapları

1. Aşağıda boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle doldurunuz. (24 Puan)
* İslamiyet’i kabul eden ilk Türk devleti ………………………..’dır.
* Mevlana’nın en çok bilinen eseri …………..……….… dır.
* Türk isminin geçtiği ilk eser ……………….……….. dır.
* ……………………….. destanında Göktürklerin bir yere sığınmaları, orda dört yüz yıl yaşayıp demir bir dağı eriterek oradan çıkmaları anlatılır.
* Kırgız Türklerine ait ……………… destanı dünyanın en uzun destanıdır.
* Divan edebiyatında beş mesneviden oluşan eserler grubuna ………………….. denir.
* “Sagu”nun divan edebiyatındaki karşılığı …………….. , Hallk edebiyatındaki karşılığı ise ………………… tır.
 
2. Aşağıda verilen cümlelerden doğru olanların başına “D” yanlış olanların başına ise “Y” yazınız (21 Puan)
(    ) İslami dönemin ilk eserleri Karahanlı Türkçesi ile yazılmıştır.
(    ) Mesnevi divan edebiyatının en uzun nazım şeklidir
(    ) İslamiyet öncesi şiirler aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
(    ) Alp Er Tunga destanında Türk İran savaşları ve Alp Er Tunga’nın yiğitlikleri anlatılır.
(    ) İlahi nazım şeklinin Alevi-Bektaşi aşıkları tarafından yazılanlarına durak denir.
(    ) Destanlar milletlerin olağanüstülükler içeren, uzun, düz yazı şeklinde yazılan kahramanlık hikâyeleridir.
(    ) Toplumsal ve kültürel olaylarla edebî eserler arasında doğrudan ve dolaylı bir ilişki vardır.
 
3. Aşağıda genel bilgileri verilen eserlerin isimlerini yazınız. (20 Puan)
(                                                 ) Tamamı 6645 beyitten oluşmaktadır. Aruz vezniyle yazılmıştır. Az da olsa hece vezni kullanılmıştır. Hakaniye Türkçesiyle yazılan bu eser, bir siyaset kitabıdır. Dönemin hükümdarına siyasi öğütler verir. Eserde dört sembolik kişi yer alır. Eserin adı “saadet (mutluluk) veren bilgi” anlamına gelir.
(                                                  ) Eser, bir sözlük olarak hazırlanmıştır. Türklerin ilk sözlüğüdür. İslamiyet’ten önceki edebiyatımızın sav, sagu, koşuk örneklerini içerir. Araplara Türkçeyi öğretmek, Türkçenin güzelliğini göstermek ve özelliklerini tanıtmak amacıyla Arapça yazılmıştır. 
(                                                  ) Öğretici niteliği ağır basan eser, din ve ahlak konularını işlemiştir. “Gerçeklerin (hakikatlerin) Eşiği” anlamına gelen eser mesnevi nazım biçimiyle yazılmıştır. Eserde aruz ve hece ölçüsü bir arada kullanılmıştır. Cömertlik, ilim, doğruluk gibi konular işlenir.
(                                                   ) Ahmet Yesevi tarafından yazılmıştır. . Hece ölçüsüyle yazılmıştır. İlahî aşkın konu edildiği bu eser, canlı ve didaktik bir anlatıma sahiptir. Dili, halk dilidir. Tasavvufi konular işlenmiştir.
 
4. Aşağıdakilerin hangisinde İslamiyet’ten önceki Türk destanları bir arada verilmiştir? (5 Puan)
A) Oğuz Kağan- Göç- Türeyiş- Manas
B) Göç- Oğuz Kağan- Battal Gazi- Bozkurt
C) Ergenekon- Şu- Türeyiş- Alp Er Tunga
D) Göç- Oğuz Kağan- Danişmentname – Şu
E) Atilla- Bozkurt- İlyada- Ergenekon
 
5. Aşağıda verilenlerden hangisi ilahinin özelliklerinden biri değildir?  (5 Puan)
A)   Kendine özgü bir ezgiyle okunur.
B)   Hem koşma, hem semai biçiminde ve hem hece hem de aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
C)   Hece ölçüsünde 7, 8 ve 11’li kalıplar tercih edilmiştir.
D)   Nazım birimi beyittir.
E)   Genelde şiirin içinde şairin mahlası geçer.
 
6. Dini-Tasavvufi Türk edebiyatının ilk temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir? (5 Puan)
A) Ahmet Yesevi
B) Yunus Emre
C) Mevlana
D) Hacı Bayram Veli
E) Hacı Bektaş Veli
 
– – – – , Kökürk Yazıtlarının yazarıdır.  Köktürk Yazıtları’nda, Göktürklerin – – – – yaptıkları savaşlar, Göktürk Devleti’nin yıkılışı ve yeniden kuruluşu anlatılır.  Köktürk Yazıtları, 38 harfli – – – – alfabesiyle yazılmıştır.
7.Yukarıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilenler getirilmelidir? (5 Puan)
A) Yollug Tigin – Çinlilerle – Göktürk                                                                                                 
B) Bilge Kağan – Uygurlarla – Uygur
C) Yollug Tigin – Çinlilerle – Uygur
D) Vezir Tonyukuk – Uygurlarla – Uygur
E) Bilge Kağan- Çinlilerle – Göktürk
 
8. XV. yüzyılın başlarında yazıya geçirilen ……………………….. adını, yaratıcısı olduğuna inanılan kişiden alır. Türklerin yaşamını tarihsel, kültürel ve toplumsal bakımından çok iyi anlatan bu yaratılar, ……………………….. ürünleridir. İslamiyet öncesi dönemde oluşturulan bu ürünlere, bu dinin kabulünden sonra İslami söyleyiş özellikleri de eklenmiştir.
Bu parçada boş bırakılan yere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (5 Puan)
A) Dede Korkut Hikâyeleri – sözlü edebiyat
B) destanlar – anonim halk edebiyatı
C) Göktürk Yazıtları – ilk yazılı edebiyat
D) tasavvuf şiirleri – divan edebiyatı
E) seyahatnameler – halk edebiyatı
 
9.Aşağıdakilerden hangisi dinî dönem Türk edebiyatının özelliklerinden biri değildir? (5 Puan)
A) Aruz ölçüsünün başarılı bir biçimde Türkçeye uygulanmış olması
B) Genellikle dinî-ahlaki- eğitici nitelikte eserler verilmiş olması
C) Türk diline Arapça, Farsça kelime ve tamlamaların girmeye başlamış olması
D) Millî nazım şekillerine ilave olarak gazel, mesnevi gibi yeni şekillerin de kullanılması
E) Aruz ve hece ölçüsünün birlikte kullanılmış olması
 
10. Aşağıdakilerden hangisi İslami Dönem Türk destanlarından biri değildir? (5 puan)
A) Battal Gazi Destanı
B) Köroğlu Destanı
C) Dânişmendnâme
D) Ergenekon Destanı
E) Saltukname
 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir